Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ký Quyết định số 3875/QĐ-BVHTTDL ban hành “Bộ tiêu chí về xây dựng hệ thống các chuẩn mực, giá trị văn hóa sống xanh, lối sống xanh gắn với các giá trị văn hóa truyền thống”. Bộ tiêu chí bao gồm 3 lĩnh vực: Lễ hội, Di sản văn hóa, Du lịch.
Về lĩnh lực Lễ hội với chuẩn mực chung là xây dựng môi trường văn hóa lễ hội văn minh, lành mạnh, an toàn, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc, đồng thời giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, cảnh quan di tích và hệ sinh thái. Các tiêu chí cụ thể: Tiêu chí về quản lý và tổ chức; Tiêu chí về bảo vệ môi trường và cảnh quan; Tiêu chí về bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa bền vững; Tiêu chí về ứng xử văn hóa và lối sống xanh.
Trong lĩnh vực Di sản chuẩn mực chung là quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa tuân thủ nguyên tắc bền vững, giữ gìn tối đa yếu tố gốc cấu thành di tích và tính toàn vẹn của cảnh quan văn hóa, gắn kết hài hòa giữa bảo tồn và phát triển kinh tế – xã hội, đặc biệt là du lịch xanh. Các tiêu chí cụ thể: Tiêu chí về quy hoạch, bảo quản và tu bổ; Tiêu chí về khai thác, phát huy giá trị gắn với lối sống xanh; Tiêu chí về nâng cao nhận thức cộng đồng.
Chuẩn mực chung trong lĩnh vực Du lịch là phát triển du lịch bền vững, có trách nhiệm với môi trường và xã hội; khai thác hợp lý tài nguyên du lịch tự nhiên và văn hóa để vừa đáp ứng nhu cầu của du khách, vừa bảo tồn và phát huy các giá trị cho thế hệ tương lai. Các tiêu chí cụ thể: Tiêu chí về phát triển sản phẩm du lịch xanh; Tiêu chí đối với cơ sở kinh doanh du lịch (lữ hành, lưu trú, vận tải, dịch vụ khác); Tiêu chí về hành vi, trách nhiệm của khách du lịch.
Bộ VHTTDL cho biết, việc thực hiện các chuẩn mực văn hóa sống xanh sẽ góp phần quan trọng xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh từ cơ sở, đẩy lùi các tập tục lạc hậu và các hành vi phản cảm, lệch chuẩn. Không chỉ vậy, việc thực hiện tốt văn hóa sống xanh tại các lễ hội, di sản văn hóa, di sản thiên nhiên còn góp phần xây dựng hình ảnh và thương hiệu điểm đến an toàn, văn minh, thân thiện, có trách nhiệm, qua đó thu hút du khách và các nhà đầu tư chất lượng cao.
Bên cạnh đó, việc gắn kết lối sống xanh với các giá trị truyền thống là cách để khẳng định và quảng bá bản sắc văn hóa dân tộc, thể hiện đất nước Việt Nam phát triển năng động và luôn trân trọng, giữ gìn cội nguồn. Việc áp dụng thành công hệ thống chuẩn mực này trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch sẽ đóng góp trực tiếp vào việc thực hiện các mục tiêu của Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh, hướng tới nền kinh tế xanh, trung hòa carbon và phát triển bền vững.
Việc áp dụng các tiêu chí, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của các chủ thể và người dân, từ đó từng bước hình thành thói quen, hành vi ứng xử văn minh, lối sống có trách nhiệm với môi trường, văn hóa và xã hội.
Bộ tiêu chí là công cụ, thước đo để các cơ quan quản lý nhà nước đánh giá hiệu quả công tác tổ chức, quản lý hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch tại địa phương, làm cơ sở cho việc khen thưởng, nhân rộng các mô hình tốt, cách làm hay.
Bộ tiêu chí tạo ra cơ chế hiệu quả để các hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống, di sản văn hóa và phát triển du lịch được thực hiện một cách bền vững, giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển, giữa việc đáp ứng nhu cầu hiện tại mà không làm tổn hại đến tương lai.
Ngọc Dung