Nằm trong chuỗi hoạt động hưởng ứng Festival Thăng Long – Hà Nội 2025, Trung tâm Điều phối các Hoạt động Sáng tạo Hà Nội giới thiệu trưng bày chuyên đề “Dương Văn Học – Người kể chuyện bằng rối” tại Bảo tàng Hà Nội nhằm tôn vinh hành trình gần sáu thập kỷ của một nghệ sĩ đã dành trọn đời để làm mới và lan tỏa nghệ thuật rối Việt Nam.
Trưng bày giới thiệu hơn 30 tác phẩm và hiện vật nghệ sĩ Dương Văn Học hiến tặng cho Bảo tàng Hà Nội vào cuối năm 2024, gồm cả những tác phẩm thuộc Bảo tàng Nghệ thuật Rối độc diễn tại Nha Trang – nơi ông từng là Giám đốc.
Không gian được chia thành bốn chủ đề, bao gồm: Rối kể chuyện văn hóa Việt, Rối kể chuyện thế giới, Rối kể chuyện muôn loài và Rối bóng. Mỗi chủ đề là một lát cắt của hành trình sáng tạo, nơi con rối trở thành người kể chuyện vừa dí dỏm, gần gũi, vừa thấm đẫm tinh thần nhân văn.
Sinh năm 1942 tại phố Hàng Bạc (Hà Nội), nghệ sĩ Dương Văn Học khởi đầu sự nghiệp với vai trò biên đạo múa, trước khi chọn rối làm ngôn ngữ sáng tạo trọn đời. Từ biên kịch, đạo diễn đến nghệ sĩ biểu diễn, ông là người đầu tiên ở Việt Nam đưa rối độc diễn – hình thức một nghệ sĩ vừa điều khiển, vừa đối thoại, vừa kể chuyện bằng rối – trở thành loại hình sân khấu độc lập giàu sức biểu đạt.
Trưng bày giới thiệu hơn 30 tác phẩm và hiện vật tiêu biểu do nghệ sĩ hiến tặng cho Bảo tàng Hà Nội
Từ những tiết mục như “Thuyền trên sông”, “Cái chết của thiên nga”, “Kéo vật cuộc đời” đến “Cô gái hay nhện”, ông đã mở rộng ngôn ngữ biểu đạt của rối, biến loại hình dân gian thành sân khấu triết lý và đậm chất thơ.
Tiết mục “Cái chết của Thiên nga” đầy cảm xúc được nghệ sĩ Dương Văn Học trình diễn tại buổi khai mạc
Bên cạnh hiện vật, khán giả còn có cơ hội xem video tư liệu về cuộc đời và sự nghiệp của nghệ sĩ, cũng như tham dự tọa đàm “Rối độc diễn – Cuộc đối thoại giữa chuyển động và biểu cảm”, mở ra cái nhìn toàn diện hơn về loại hình nghệ thuật độc đáo này.
Trong khuôn khổ chương trình, buổi tọa đàm đặc biệt đã diễn ra, nơi nghệ nhân Dương Văn Học và các nghệ nhân chia sẻ về hành trình sáng tạo, kỹ thuật biểu diễn và mối liên hệ giữa rối độc diễn hiện đại với rối nước truyền thống.
“Dương Văn Học – Người kể chuyện bằng rối” không chỉ là trưng bày tôn vinh một nghệ sĩ tiên phong mà còn là cầu nối giữa truyền thống và hiện đại. Trong đôi tay và tâm hồn của ông, những con rối nhỏ bé trở thành người kể chuyện, mang lại tiếng cười, sự hóm hỉnh nhưng cũng chạm tới những triết lý sâu sắc về đời sống.
Trong khuôn khổ chương trình còn diễn ra buổi tọa đàm “Rối độc diễn – Cuộc đối thoại giữa chuyển động và biểu cảm” với sự chia sẻ của các nghệ nhân, nghệ sĩ
Nghệ sĩ giới thiệu về các tác phẩm
Trưng bày chuyên đề “Dương Văn Học – Người kể chuyện bằng rối” không chỉ là lời tri ân một nghệ sĩ tiên phong mà còn là hành trình kết nối giữa truyền thống và hiện đại, giữa con người và thế giới sáng tạo của rối. Đây là dịp để công chúng gặp gỡ một loại hình nghệ thuật truyền thống giàu sức sống, được tái hiện sinh động ngay giữa lòng Thủ đô.
Trưng bày sẽ mở cửa đón khách đến ngày 30/11.
Hương Thu