Những ngày cuối năm, không gian vườn Giám thuộc Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám khoác lên mình diện mạo mới với cụm sắp đặt nghệ thuật công cộng “Vinh quy bái tổ” của họa sĩ Nguyễn Thế Sơn, sẵn sàng chào Xuân Bính Ngọ 2026 và đón du khách du Xuân giữa lòng di sản.
Tác phẩm tái hiện không khí vinh quy rộn ràng của 8 đoàn rước, mỗi đoàn gần 50 nhân vật, tổng cộng gần 400 hình tượng được tạo hình công phu.
Lấy cảm hứng từ những bức ảnh đầu thế kỷ XX do người Pháp chụp lại các đám rước truyền thống, các nhân vật được chắt lọc, đồ nét theo ngôn ngữ đồ họa hiện đại và thể hiện bằng hai gam inox ánh vàng – ánh bạc, thực hiện bằng công nghệ cắt laser. Tám đoàn rước với tám ông Tiến sĩ được vua ban mũ áo, cưỡi ngựa trở về làng bái tổ, theo sau là kiệu võng dành cho người vợ cùng đoàn rước với cờ quạt, võng lọng, bảng vàng, kèn trống… tạo nên nhịp điệu thị giác rộn ràng, sống động.
Được sắp đặt trên nền bức tường cổ bao quanh Văn Miếu – Quốc Tử Giám với lịch sử gắn kết từ gạch của Hoàng thành Thăng Long sau khi được tháo dỡ tái sử dụng, cụm tác phẩm không chỉ tái hiện một nghi lễ truyền thống mà còn mở ra những lớp đối thoại đa chiều. Đó là cuộc trò chuyện giữa nghệ thuật đương đại và không gian lịch sử, giữa ký ức Thăng Long – Hà Nội và nhịp sống hôm nay.
Với chất liệu inox phản chiếu, “Vinh quy bái tổ” trở thành một tác phẩm tương tác thị giác: mỗi bước chân du khách trên lối vào vườn Giám đều có thể bắt gặp hình ảnh mình thấp thoáng trong những nhịp bước hoan ca của đoàn rước. Những học sinh, sinh viên khi ghé thăm có thể soi thấy bóng dáng ước mơ, hoài bão thành đạt của chính mình, như một sự tiếp nối tinh thần hiếu học ngàn đời của mảnh đất khoa bảng.
Tác phẩm nằm trong chuỗi dự án nghệ thuật công cộng mang dấu ấn của tác giả Nguyễn Thế Sơn tại Hà Nội như Dự án nghệ thuật công cộng Phùng Hưng, Phúc Tân, ga Long Biên hay vườn hoa Cửa Nam. Sự xuất hiện của “Vinh quy bái tổ” tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám tiếp tục khẳng định vai trò của nghệ thuật đương đại trong việc làm mới không gian di sản, đưa công chúng đến gần hơn với lịch sử bằng trải nghiệm thị giác và tương tác trực tiếp.
Giữa sắc trời đầu năm, vườn Giám trở thành điểm hẹn văn hóa đặc biệt, nơi du khách không chỉ du Xuân, chụp ảnh lưu niệm mà còn được sống trong không khí rộn ràng của một nghi lễ truyền thống được tái sinh bằng ngôn ngữ nghệ thuật hôm nay.
PV