Sáng 10/3, Đoàn kiểm tra liên ngành của Thành phố đã làm việc với UBND xã Hòa Xá về công tác quản lý, tổ chức lễ hội trên địa bàn, đồng thời kiểm tra thực tế tại di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia đền Đức Thánh Cả (thôn Hữu Vĩnh).
Theo báo cáo của UBND xã Hòa Xá, nhằm đảm bảo các lễ hội năm 2026 được tổ chức đúng quy định, an toàn, văn minh, địa phương đã ban hành nhiều kế hoạch, văn bản chỉ đạo và thành lập Ban Chỉ đạo công tác tổ chức lễ hội truyền thống. Xã cũng triển khai thực hiện “Bộ tiêu chí về môi trường văn hóa trong lễ hội truyền thống”, tổ chức ký cam kết với 100% thôn và các tiểu ban quản lý di tích. Xã đã đăng ký xây dựng mô hình điểm thực hiện “Bộ tiêu chí về môi trường văn hóa trong lễ hội truyền thống” đối với lễ hội thôn Hữu Vĩnh. Trên cơ sở đó, địa phương chỉ đạo thôn và Ban quản lý di tích chỉnh trang khuôn viên, sắp xếp lại các khu vực dịch vụ, khu sắp lễ, viết sớ, hóa vàng; bố trí lại hòm công đức, lắp đặt bảng chỉ dẫn và hệ thống loa tuyên truyền trong khuôn viên di tích. Các cơ sở kinh doanh dịch vụ được yêu cầu ký cam kết đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm; công tác vệ sinh môi trường được tăng cường với hệ thống thu gom, xử lý rác thải và khu vệ sinh công cộng phục vụ du khách.
Cùng với đó, xã tổ chức tập huấn về công tác quản lý di sản và lễ hội cho đội ngũ cán bộ cơ sở; triển khai diễn tập phương án phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ tại đền Đức Thánh Cả nhằm nâng cao khả năng phối hợp, xử lý tình huống khi xảy ra sự cố tại khu di tích – nơi thường xuyên tập trung đông người trong mùa lễ hội.
Theo UBND xã Hòa Xá, lễ hội đền Đức Thánh Cả có đặc thù nằm ở khu vực giáp ranh giữa hai địa phương. Đền Đức Thánh Cả (thôn Hữu Vĩnh, xã Hòa Xá, Hà Nội) và đền Vĩnh Sơn (tổ dân phố Vĩnh Sơn, phường Nguyễn Úy, tỉnh Ninh Bình) nằm trong cùng một không gian văn hóa tâm linh gắn bó lâu đời của người dân hai địa phương. Tuyến đường đê dẫn vào đền phải đi qua địa bàn phường Nguyễn Úy, du khách và người dân chủ yếu gửi xe tại bến xe Hàm Long thuộc phường Nguyễn Úy, khiến công tác quản lý dịch vụ, giao thông và trật tự lễ hội gặp một số khó khăn.
Để tăng cường phối hợp, xã Hòa Xá đã xây dựng kế hoạch liên tịch với phường Nguyễn Úy nhằm quản lý, tổ chức lễ hội tại các di tích giáp ranh, đồng thời phối hợp đảm bảo an ninh trật tự, phân luồng giao thông, vệ sinh môi trường và quản lý hoạt động dịch vụ. Hai địa phương đã tổ chức ký giao ước phối hợp, thiết lập cơ chế trao đổi thông tin thường xuyên để kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh trong mùa lễ hội.
Lễ hội đền Đức Thánh Cả (thôn Hữu Vĩnh) được tổ chức hằng năm từ ngày 10 đến 12 tháng Giêng âm lịch tại đình Thu, đình Xuân và đền Trinh Tiết với các nghi lễ truyền thống như tế, rước, dâng hương cùng nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và trò chơi dân gian. Từ năm 2025, địa phương đã khôi phục hoạt động bơi chải bằng thuyền rồng giữa các khu dân cư sau hơn 40 năm gián đoạn, tạo điểm nhấn đặc sắc cho lễ hội.
Song song với công tác tổ chức lễ hội, xã Hòa Xá cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý di tích. Năm 2025, địa phương đã gắn mã QR số hóa di tích đền Đức Thánh Cả, giúp người dân và du khách thuận tiện tìm hiểu thông tin về lịch sử và giá trị văn hóa của di tích.
Qua kiểm tra thực tế, Đoàn kiểm tra liên ngành đánh giá cao sự chủ động của xã Hòa Xá trong triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và tổ chức lễ hội, đặc biệt là việc xây dựng mô hình điểm thực hiện “Bộ tiêu chí về môi trường văn hóa trong lễ hội truyền thống”. Tuy nhiên, đoàn cũng đề nghị địa phương tiếp tục rà soát việc bố trí hòm công đức, hòm giọt dầu; tăng cường kiểm tra niêm yết giá dịch vụ, công tác phòng cháy chữa cháy; chỉnh trang một số khu vực trong di tích, đồng thời duy trì vệ sinh môi trường, nhất là khu vực ven sông.
Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND xã Hòa Xá Nguyễn Văn Cường cho biết địa phương sẽ tiếp thu các ý kiến của đoàn kiểm tra, tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý lễ hội. Thời gian tới xã cũng sẽ triển khai dự án tu bổ, tôn tạo di tích đền Đức Thánh Cả với tổng kinh phí hơn 60 tỷ đồng, đồng thời định hướng phát triển du lịch tâm linh gắn với du lịch trải nghiệm, khai thác lợi thế cảnh quan ven sông Đáy của di tích.
Kết luận buổi kiểm tra, bà Lê Thị Hồng Hạnh – Phó Trưởng phòng Quản lý Văn hóa (Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội) ghi nhận sự chủ động của địa phương trong công tác quản lý và tổ chức lễ hội; các hoạt động lễ hội trên địa bàn cơ bản diễn ra an toàn, đảm bảo an ninh trật tự. Bà đề nghị xã Hòa Xá tiếp tục chuẩn bị đầy đủ các phương án đảm bảo an toàn trong mùa lễ hội; gìn giữ các nghi lễ truyền thống, đồng thời đa dạng hóa các hoạt động văn hóa – nghệ thuật để thu hút du khách, tăng cường quảng bá hình ảnh lễ hội và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý di tích, góp phần xây dựng môi trường lễ hội văn minh, an toàn.
Bảo Hân