Nằm trong khuôn khổ Lễ hội truyền thống làng Chuông (xã Thanh Oai) diễn ra từ ngày 25 đến 27/4/2026 (tức từ ngày 9 đến 11/3 âm lịch), Hội thổi cơm thi là một trong những hoạt động dân gian đặc sắc, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách thập phương đến theo dõi, cổ vũ.
Không chỉ là cuộc thi thể hiện sự khéo léo, đảm đang, hội thi còn tái hiện sinh động một tích xưa gắn với lịch sử của địa phương, tôn vinh truyền thống lao động và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”.
Đã từ lâu, làng Chuông nổi tiếng với các câu ca dao:
“Mồng mười đi chợ Chuông chơi
Xem đánh cờ người, xem thổi cơm thi”
Chỉ qua những câu ca dao mộc mạc, đậm chất thôn dã nơi làng quê Việt Nam xưa, những điều độc đáo chỉ có ở chợ Chuông đã được phản ánh sắc nét, rõ ràng. Không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa, cứ vào ngày mồng 10/3 âm lịch hằng năm, tại địa điểm chợ Chuông, người dân lại nô nức tổ chức Hội thổi cơm thi như một cách giáo dục thế hệ trẻ về lịch sử và lòng tự hào quê hương.
Hội thi năm nay thu hút 8 đội tham gia, mỗi đội gồm 3 thành viên bao gồm cả những cô gái trẻ và phụ nữ đứng tuổi. Các thí sinh đều trang điểm xinh đẹp, mặc áo tứ thân, quấn khăn mỏ quạ, đội nón quai thao, tái hiện trọn vẹn vẻ đẹp của phụ nữ Bắc Bộ xưa.
Hội thi không đơn thuần là một cuộc đua tài bếp núc mà điểm độc đáo nằm ở ý nghĩa lịch sử sâu sắc, khi tái hiện lại hình ảnh những tráng binh của làng Chuông hành quân thần tốc dưới sự chỉ huy của hào kiệt Đỗ Huệ. Chính vì mô phỏng việc nấu ăn trong điều kiện hành quân đánh giặc nhà Đường nên các đội thi phải thực hiện một kỹ năng vô cùng khó là vừa di chuyển vừa nấu cơm. Hình ảnh những bếp lửa di động với đôi quang gánh trên vai đung đưa theo nhịp bước, cùng những niêu đất đỏ lửa giữa làn khói nghi ngút đã tạo nên một không gian trình diễn nghệ thuật dân gian giàu bản sắc.
Nét độc đáo còn thể hiện qua sự phối hợp nhịp nhàng giữa các thành viên, nơi một người gánh hai chiếc nồi còn hai người khác phải khéo léo dùng những bó củi tre dài để giữ lửa sao cho ngọn lửa luôn cháy đều trong suốt quá trình di chuyển. Các đội thi không sử dụng các công cụ đánh lửa hiện đại mà phải lấy lửa từ những nguyên liệu hoàn toàn tự nhiên là rơm và mía để nhóm bếp ngay trong một vòng tròn vôi trên sân đình. Đặc biệt, thời gian nấu cơm được giới hạn vô cùng khắt khe bằng việc tính theo độ cháy của một nén nhang, buộc các thí sinh phải cực kỳ nhanh nhẹn và chính xác trong từng thao tác để nồi cơm chín dẻo, không khê, không sống chỉ trong khoảng 20 phút.
Sự kết hợp giữa trang phục truyền thống rực rỡ gồm áo tứ thân, khăn mỏ quạ, nón quai thao trong ngày hội đã làm cho Hội thi thổi cơm làng Chuông tôn vinh trọn vẹn vẻ đẹp đảm đang của con người nơi đây.
Hội thi thổi cơm làng Chuông không chỉ mang lại không khí vui tươi trong ngày lễ hội mà còn góp phần bảo tồn, tôn vinh giá trị văn hóa lao động truyền thống và tinh thần đoàn kết dân tộc. Đây thực sự là một nét đẹp văn hóa dân gian độc đáo, góp phần làm phong phú thêm đời sống tinh thần của Nhân dân Thủ đô.
PV