Sáng 29/7, Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò (Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội) phối hợp với Bảo tàng Đắk Lắk tổ chức trưng bày lưu động “Khát vọng tự do” tại Bảo tàng Đắk Lắk, nhân kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1945 – 19/8/2026) và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 – 2/9/2026).
Trưng bày giới thiệu đến công chúng những câu chuyện về lòng quả cảm, ý chí kiên cường và khát vọng tự do của các chiến sĩ yêu nước, cách mạng từng bị giam cầm trong các nhà tù thực dân, đế quốc. Qua đó, góp phần tri ân các thế hệ cha anh đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Dự chương trình có ông Nguyễn Lê Vũ – Phó Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk; lãnh đạo các phòng, đơn vị trực thuộc Sở; đại diện Bảo tàng Ama H’Mai, Bảo tàng Thế giới cà phê, Hiệp hội Quảng cáo Đắk Lắk, đại diện Câu lạc bộ Truyền thông Ban Mê; lực lượng Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Công an tỉnh, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk cùng đông đảo Nhân dân các dân tộc trên địa bàn tỉnh.
Thông qua ba nội dung “Xiềng xích”, “Tung cánh giữa màn đêm” và “Hành trình tiếp nối”, trưng bày khắc họa hành trình đấu tranh của các chiến sĩ yêu nước, cách mạng từ những năm tháng bị giam cầm trong hệ thống nhà tù thực dân, đế quốc đến khi trở về tiếp tục cống hiến cho sự nghiệp cách mạng.
Phần “Xiềng xích” phản ánh tội ác của chế độ thực dân, đế quốc cùng cuộc sống khổ cực của Nhân dân và những người tù chính trị, qua đó làm nổi bật ý chí kiên cường không khuất phục trước đòn roi, xiềng xích. “Tung cánh giữa màn đêm” tái hiện những cuộc vượt ngục tiêu biểu tại Nhà tù Hỏa Lò, Sơn La, Côn Đảo, Phú Quốc, Nhà đày Buôn Ma Thuột, ngục Đắk Mil… như những minh chứng sinh động cho khát vọng tự do, lòng quả cảm và tinh thần bất khuất của các chiến sĩ cách mạng. “Hành trình tiếp nối” giới thiệu những đóng góp của các chiến sĩ sau khi vượt ngục thành công, tiếp tục tham gia đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng đất nước và trở lại các “địa ngục trần gian” năm xưa để truyền lửa truyền thống cho các thế hệ hôm nay.
Điểm nhấn của trưng bày là những tư liệu về Nhà tù Hỏa Lò – nơi được mệnh danh là “địa ngục trần gian giữa lòng Hà Nội”. Trong điều kiện giam cầm khắc nghiệt, các chiến sĩ cách mạng đã biến “nhà tù thành trường học cách mạng”. Những cuộc vượt ngục “thần kỳ” vào các năm 1932, 1945 và 1951, đặc biệt cuộc vượt ngục qua đường cống ngầm của hơn 100 tù chính trị năm 1945 để trở về địa phương, tham gia Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong Cách mạng Tháng Tám, là minh chứng tiêu biểu cho ý chí kiên trung và khát vọng tự do của những người cộng sản.
Trưng bày đồng thời làm nổi bật những tư liệu về Nhà đày Buôn Ma Thuột và ngục Đắk Mil – những “địa chỉ đỏ” tiêu biểu của Tây Nguyên. Giữa điều kiện giam cầm khắc nghiệt, hệ thống canh phòng nghiêm ngặt và địa hình rừng núi hiểm trở, các chiến sĩ cách mạng vẫn kiên cường giữ vững khí tiết, mưu trí tổ chức vượt ngục để trở về với Đảng, tiếp tục hoạt động cách mạng. Tiêu biểu là cuộc vượt ngục thành công ngày 19/1/1942 của các đồng chí Nguyễn Chí Thanh, Lê Tất Đắc và Phan Doãn Giá từ Nhà đày Buôn Ma Thuột, cùng cuộc vượt ngục Đắk Mil năm 1942 của các đồng chí Trương Vân Lĩnh, Trần Hữu Doánh, Chu Huệ và Nguyễn Tạo. Những câu chuyện lịch sử được tái hiện góp phần làm sáng rõ tinh thần bất khuất, lòng quả cảm và niềm tin son sắt của các chiến sĩ cách mạng trên mảnh đất Tây Nguyên.
Thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh và những câu chuyện lịch sử chân thực, trưng bày góp phần lan tỏa giá trị lịch sử của Di tích Nhà tù Hỏa Lò, đồng thời kết nối với các di tích cách mạng trên cả nước, trong đó có Nhà đày Buôn Ma Thuột, giúp công chúng hiểu sâu sắc hơn về sự hy sinh, cống hiến của các thế hệ cha anh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Qua đó, tiếp tục khơi dậy niềm tự hào dân tộc, giáo dục truyền thống cách mạng, bồi đắp lý tưởng sống và trách nhiệm của mỗi người dân trong gìn giữ, phát huy những giá trị lịch sử, văn hóa của dân tộc.
Ngọc Trâm
Ảnh: Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò