Hơn 120 tác phẩm của 50 tác giả thuộc nhiều thế hệ cùng gặp nhau ở tình yêu dành cho di sản Việt Nam, từ những hình ảnh về Văn Miếu – Quốc Tử Giám đến kiến trúc, thiên nhiên, văn hóa và đời sống đương đại.
Chiều 8/8, tại Nhà Thái Học, Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám, triển lãm “Ngàn năm di sản” đã khai mạc, giới thiệu hơn 120 tác phẩm của 50 tác giả, hưởng ứng các hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026) và hướng tới kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Do CLB Tôi Vẽ phối hợp với Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám tổ chức, triển lãm chọn di sản làm điểm gặp gỡ của nhiều thế hệ sáng tác. Từ học sinh lớp 3 đến các họa sĩ trên 60 tuổi, mỗi tác giả mang đến một cách nhìn riêng, song cùng hướng về những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Điểm nổi bật của “Ngàn năm di sản” là sự phong phú về chất liệu và ngôn ngữ tạo hình. Sơn mài, lụa, tranh dó, khắc gỗ, màu nước, gouache, Aqyla… được sử dụng để tái hiện và diễn giải những hình ảnh quen thuộc của di sản bằng cảm quan đa dạng, trong đó truyền thống được đặt cạnh những cách biểu đạt mang hơi thở đương đại.
Nổi bật trong không gian trưng bày là “Vinh quy bái tổ”, tác phẩm có kích thước 2,5 x 7m, được thực hiện hoàn toàn thủ công. Lấy cảm hứng từ truyền thống khoa cử, tác phẩm gợi nhắc hành trình của người học thành danh trở về quê hương, đồng thời nhấn mạnh tinh thần trọng học, trọng người tài vốn là một phần quan trọng trong lịch sử Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
Bên cạnh tác phẩm khổ lớn, hệ thống vải ngũ hành do CLB Tôi Vẽ thiết kế và thực hiện tạo thêm một lớp ngôn ngữ cho không gian triển lãm. Họa tiết, kiến trúc và những hình ảnh đời sống di sản Việt Nam được chuyển tải trên chất liệu vải, đưa câu chuyện văn hóa từ mặt tranh lan rộng vào tổng thể trưng bày.
Một góc nhìn khác đến từ 15 họa sĩ nhí. Qua những nét vẽ hồn nhiên, Văn Miếu – Quốc Tử Giám và các biểu tượng văn hóa Việt Nam hiện lên gần gũi, giàu tưởng tượng. Sự góp mặt của các tác giả nhỏ tuổi cũng cho thấy di sản đang được tiếp nhận không chỉ bằng ký ức của những thế hệ đi trước mà còn bằng cảm nhận trực tiếp của lớp trẻ hôm nay.
Ông Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám, cho biết triển lãm là một hoạt động có ý nghĩa hướng tới kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám – trường quốc học đầu tiên của Việt Nam.
Theo ông, “Ngàn năm di sản” cho thấy “một sức sống, một mạch ngầm chảy suốt của đạo học Việt Nam”. Sự tham gia của các tác giả ở nhiều độ tuổi cũng phản ánh quá trình học tập và sáng tạo của thầy và trò, thể hiện qua sự đa dạng về phong cách, chất liệu và cách tiếp cận.
“Triển lãm ‘Ngàn năm di sản’ không chỉ là một sự kiện nghệ thuật mà còn lưu giữ tình yêu Hà Nội, niềm trân trọng đối với di sản và khát vọng lan tỏa những giá trị văn hiến bằng ngôn ngữ nghệ thuật”, ông Lê Xuân Kiêu chia sẻ.
Họa sĩ Đinh Quang Huy, nhà sáng lập CLB Tôi Vẽ, cho biết hơn 120 tác phẩm là những góc nhìn đa dạng về di sản Việt Nam, từ kiến trúc, con người, thiên nhiên đến văn hóa và đời sống. “Mỗi tác phẩm đều mang một tiếng nói riêng nhưng cùng gặp nhau ở tình yêu dành cho di sản”, ông nói.
Theo họa sĩ Đinh Quang Huy, CLB mong muốn giúp công chúng cảm nhận rằng di sản không chỉ thuộc về quá khứ mà vẫn hiện diện trong đời sống hôm nay và tiếp tục truyền cảm hứng sáng tạo.
Tinh thần đó được mở rộng qua chuỗi hoạt động trải nghiệm gồm workshop “Dấu Di sản” về khắc gỗ, “Màu Di sản”với màu nước, gouache và “Lấp lánh Di sản” về sơn mài. Ngày 29/8, chương trình giao lưu với hơn 100 họa sĩ sơn mài Việt Nam sẽ là dịp trao đổi về chất liệu truyền thống và những hướng sáng tác đương đại.
Là triển lãm thường niên lớn của CLB Tôi Vẽ, “Ngàn năm di sản” tiếp nối các dự án “Nước non ngàn dặm”, “Tôi vẽ Hà Nội” và “Những giấc mơ màu”, tiếp tục theo đuổi tinh thần “Nghệ thuật vì cộng đồng” và triết lý “Ai cũng có thể vẽ”.
Qua những tác phẩm khác nhau về tuổi tác, chất liệu và phong cách, di sản trong triển lãm không được nhìn như một giá trị đứng yên trong quá khứ. Đó là nguồn cảm hứng đang tiếp tục được khám phá, diễn giải và trao truyền bằng ngôn ngữ nghệ thuật của hôm nay.
Triển lãm “Ngàn năm di sản” mở cửa đến ngày 25/9/2026 tại Nhà Thái Học, Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội.
Bình Dương