Sau sắp xếp, sáp nhập, xã Yên Xuân có 11 thôn. Cùng với việc ổn định tổ chức ở cơ sở, địa phương đang đặt yêu cầu làm mới cách quản lý, khai thác Nhà văn hóa thôn, để những thiết chế vốn quen thuộc với người dân thực sự trở thành không gian sinh hoạt cộng đồng thường xuyên, thiết thực và phù hợp hơn với nhu cầu của từng địa bàn.
Theo định hướng triển khai tại địa phương, Nhà văn hóa – khu thể thao không chỉ đảm nhiệm chức năng hội họp, tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, mà còn được mở rộng công năng để phục vụ đời sống cộng đồng. Thư viện, khu vui chơi trẻ em, các lớp kỹ năng sống cho thiếu nhi, hoạt động xã hội hóa, hội nghị, sự kiện và nhiều hoạt động phục vụ người dân được định hướng đưa vào khai thác.
Điểm đáng chú ý là việc tổ chức hoạt động được đặt trong yêu cầu duy trì thường xuyên, thay vì chỉ tập trung vào những dịp có sự kiện. Mỗi Nhà văn hóa sẽ xây dựng lịch hoạt động theo tuần, tháng; phân công cụ thể người quản lý, mở cửa và vận hành các không gian. Cách làm này nhằm khai thác hiệu quả hơn cơ sở vật chất, để Nhà văn hóa thực sự trở thành địa điểm sinh hoạt quen thuộc của cộng đồng.
Đưa văn hóa Mường vào không gian sinh hoạt cộng đồng
Với đặc thù văn hóa của địa phương, việc bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống được xác định là một nội dung quan trọng trong tổ chức hoạt động tại Nhà văn hóa. Phòng Văn hóa – Xã hội được đề nghị quan tâm tổ chức các lớp truyền dạy chiêng Mường, đồng thời nghiên cứu hoạt động và cơ chế hỗ trợ Câu lạc bộ chiêng Mường của xã.
Các không gian truyền dạy văn hóa, kỹ năng như cồng chiêng, đi cà kheo cũng được định hướng đưa vào hoạt động tại Nhà văn hóa. Cùng với các hoạt động sinh hoạt văn hóa quần chúng, thể thao, trò chơi dân gian, tuyên truyền, phổ biến pháp luật và truyền dạy kỹ năng sống, những nội dung này góp phần tạo nên một không gian sinh hoạt gần gũi với đời sống cộng đồng, đồng thời tạo điều kiện để các giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được gìn giữ và phát huy.
Việc bảo tồn ấy cũng được đặt trong mối quan hệ với thế hệ trẻ. Những lớp truyền dạy chiêng Mường, các hoạt động văn hóa và kỹ năng dân gian nếu được duy trì tại Nhà văn hóa sẽ tạo thêm cơ hội để trẻ em, thanh thiếu niên được tiếp cận, thực hành và hiểu hơn những giá trị văn hóa của cộng đồng mình.
Tiến Xuân 2 làm điểm để nhân rộng
Xã Yên Xuân dự kiến lựa chọn Nhà văn hóa thôn Tiến Xuân 2 làm mô hình điểm. UBND xã đã thành lập Ban Quản lý Nhà văn hóa các thôn, giao Trung tâm Dịch vụ tổng hợp quản lý các Nhà văn hóa thôn, đồng thời xây dựng nội quy, quy chế hoạt động cụ thể.
Theo chỉ đạo của lãnh đạo UBND xã, cả 11 thôn đều phải triển khai mô hình, trong đó ưu tiên hoàn thiện tại Tiến Xuân 2 để ra mắt trong tháng 9. Sau khi đi vào hoạt động, thôn sẽ xây dựng kế hoạch hoạt động, cuối tháng đánh giá kết quả, rút kinh nghiệm và từng bước nhân rộng tại các thôn còn lại. Việc triển khai được yêu cầu phù hợp với điều kiện thực tế của từng thôn, không thực hiện máy móc, cứng nhắc.
Cùng với tổ chức hoạt động, cơ sở vật chất tại Tiến Xuân 2 đang được tập trung hoàn thiện. Ban Quản lý Dự án đầu tư – hạ tầng chỉ đạo đơn vị thi công sửa chữa Nhà văn hóa, bảo đảm tiến độ ra mắt mô hình trong tháng 9. Các Nhà văn hóa cũng được định hướng bố trí đầy đủ bàn ghế, khu vực hoạt động ngoài trời và những điều kiện cần thiết để người dân tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao.
Việc cải tạo, nâng cấp Nhà văn hóa đồng thời được đặt trong mối liên hệ với phát triển du lịch, khai thác hiệu quả không gian văn hóa, sinh thái và những tiềm năng của địa phương. Đây là hướng đi nhằm tạo thêm giá trị cho các thiết chế văn hóa sau sáp nhập, để cơ sở vật chất được đầu tư có thể phục vụ đời sống cộng đồng một cách thiết thực và lâu dài.
Từ mô hình điểm tại Tiến Xuân 2, xã Yên Xuân sẽ đánh giá hiệu quả, rút kinh nghiệm để triển khai tại các thôn còn lại. Với cách tiếp cận coi Nhà văn hóa là không gian đa chức năng, gắn hoạt động văn hóa truyền thống với nhu cầu học tập, vui chơi, thể thao, giao lưu và ứng dụng chuyển đổi số, hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở được kỳ vọng sẽ được khai thác hiệu quả hơn, đáp ứng tốt hơn nhu cầu đời sống văn hóa, tinh thần của Nhân dân, trong đó có cộng đồng đồng bào Mường trên địa bàn.
TTDVTH