Lễ hội làng Chuôn Ngọ còn là dịp để mỗi người dân nơi đây tự hào và tiếp tục giữ gìn, phát huy nghề quý của địa phương.
Làng nghề khảm trai ở các làng Chuôn, xã Chuyên Mỹ, huyện Phú Xuyên, Hà Nội đã có hàng nghìn năm tuổi, qua hình thức cha truyền, con nối. Dưới những đôi bàn tay khéo léo, cần mẫn của người thợ, những tác phẩm tinh xảo đã ra đời. Từ sập gụ, tủ chè, bàn ghế, hoành phi câu đối đến tranh ảnh… khảm trai, khảm ốc, những sản phẩm của Chuyên Mỹ đã xuất ra thị trường trong, ngoài nước với hàng vạn sản phẩm mỗi năm. Hiện có đến 90% số hộ của Chuyên Mỹ làm nghề truyền thống khảm trai.
Tổ nghề làm khảm là Trương Công Thành – Phó tướng của Lý Thường Kiệt đã có công sáng tạo và truyền nghề cho dân nơi đây. Ghi nhớ công lao của ông, dân làng Chuôn Ngọ – một trong những làng Chuôn làm nghề khảm, chạm đã lập đền thờ và tôn ông là thành hoàng làng, hàng năm tổ chức lễ hội. Đền thờ tổ nghề khảm đã được công nhận là Di tích lịch sử từ năm 1996.
Năm 2026, lễ hội kỷ niệm ngày sinh Cụ tổ nghề khảm – Phó tướng thời Lý Trương Công Thành đã được tổ chức trong 2 ngày: 24 và 25 tháng 2/2026 (tức 8-9 tháng Giêng năm Bính Ngọ). Ngoài ý nghĩa tưởng niệm, ghi nhớ công ơn Tổ nghề và các bậc tiền nhân, Lễ hội làng Chuôn Ngọ còn là dịp để mỗi người dân nơi đây tự hào và tiếp tục giữ gìn, phát huy nghề quý của địa phương.
Lễ hội làng Chuôn Ngọ kỉ niệm ngày sinh của tổ nghề khảm có nhiều nghi thức, tiêu biểu là lễ cáo yết, tế lễ, rước xách…cùng nhiều hoạt động văn nghệ, thể thao tiêu biểu. Theo lãnh đạo địa phương, nhờ làm nghề khảm, năm 2025, tổng giá trị tiểu thủ công nghiệp của địa phương đạt trên 100 tỷ đồng. Đặc biệt, năm 2026 làng nghề khảm trai – sơn mài Chuyên Mỹ đã chính thức được công nhận là thành viên của Mạng lưới các Thành phố Thủ công sáng tạo thế giới. Đây cũng là niềm vinh dự, tự hào về nghề truyền thống khi khảm trai – sơn mài Chuyên Mỹ là 1 trong 4 làng nghề của Việt Nam được công nhận là thành viên của một tổ chức làng nghề uy tín, mang tầm quốc tế.
Thanh Anh