Sáng 8/1/2026, tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám (Hà Nội) đã diễn ra lễ khai mạc trưng bày chuyên đề “Ngựa về phố” nhân dịp chào đón năm mới Bính Ngọ. Sự kiện thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng, các nhà nghiên cứu, nghệ sĩ và những người yêu nghệ thuật, văn hoá truyền thống.
Trưng bày “Ngựa về phố” giới thiệu các tác phẩm của nhà nghiên cứu văn hoá Tây Nguyên Đặng Minh Tâm; hoạ sĩ Lê Huy và nhóm Lamphong Studio cùng nhiều hình ảnh, hiện vật về ngựa đến từ các không gian văn hoá khác nhau trên cả nước. Với cách tiếp cận đa dạng từ nghiên cứu văn hoá, ngôn ngữ tạo hình hội hoạ đương đại đến nghệ thuật sắp đặt sáng tạo, hình tượng con ngựa được tái hiện sinh động, giàu lớp nghĩa, vừa quen thuộc trong đời sống truyền thống, vừa mang hơi thở của xã hội đương đại.
Trong tâm thức người Việt, ngựa từ lâu không chỉ là loài vật gắn bó với đời sống sinh hoạt, giao thương và lịch sử, mà còn là biểu tượng của sức mạnh, lòng trung thành, sự bền bỉ và tinh thần không ngừng tiến bước. Hình ảnh con ngựa xuất hiện trong nhiều không gian văn hoá, từ truyền thuyết, tín ngưỡng dân gian đến kiến trúc, mỹ thuật và văn học. Đặc biệt, trong năm Bính Ngọ – được xem là năm của hành động, chuyển động và bứt phá – hình tượng ngựa càng trở nên giàu ý nghĩa, gợi nhắc nội lực, khát vọng vươn xa và tinh thần học hỏi không ngừng của con người trong hành trình hướng tới tương lai.
Việc tổ chức trưng bày tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám mang nhiều tầng ý nghĩa. Đây không chỉ là di tích lịch sử – văn hoá đặc biệt của quốc gia, mà còn là biểu tượng của đạo học và truyền thống hiếu học Việt Nam. Trong không gian linh thiêng của sự học, hình tượng con ngựa không đơn thuần đại diện cho sức mạnh thể chất, mà còn gợi liên tưởng tới tinh thần lập thân, lập nghiệp, ý chí vươn lên thông qua tri thức, sự rèn luyện bền bỉ và quá trình tự hoàn thiện của mỗi cá nhân.
Phát biểu tại lễ khai mạc, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hoá Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám Lê Xuân Kiêu cho biết, trưng bày “Ngựa về phố” được tổ chức vào dịp đầu năm như một món quà xuân gửi tới công chúng và du khách. Thông qua trưng bày, Ban tổ chức mong muốn giới thiệu sự đa dạng trong văn hoá các vùng miền, đồng thời góp phần làm sống động không gian di tích, đưa Văn Miếu – Quốc Tử Giám trở thành điểm đến văn hoá, sáng tạo hấp dẫn đối với cộng đồng.
Đáng chú ý, không gian trưng bày được bố trí phía sau khuôn viên nhà Thái Học – khu vực trước đây ít được du khách chú ý. Với cách sắp đặt hài hoà giữa cảnh quan di tích và các tác phẩm nghệ thuật, nơi đây trở nên sinh động với những hình ảnh con ngựa mộc mạc, gần gũi, tạo nên trải nghiệm mới mẻ cho người xem, đồng thời mở rộng không gian tiếp cận di sản.
Chia sẻ tại trưng bày, nhà nghiên cứu văn hoá Tây Nguyên Đặng Minh Tâm cho rằng, việc đưa hình tượng ngựa vào không gian Văn Miếu không chỉ nhằm giới thiệu một biểu tượng quen thuộc trong văn hoá Việt, mà còn hướng tới lan toả những giá trị truyền thống cốt lõi của dân tộc. Theo ông, con ngựa là biểu trưng của ý chí bền bỉ, tinh thần vươn lên và khát vọng đi xa; trong năm Bính Ngọ, hình tượng này càng có sức gợi mạnh mẽ về nội lực, sự bứt phá và tinh thần vượt qua thử thách để hướng tới những mục tiêu mới.
Thông qua trưng bày “Ngựa về phố”, công chúng không chỉ được chiêm ngưỡng các tác phẩm nghệ thuật, tư liệu văn hoá đặc sắc, mà còn có cơ hội suy ngẫm về mối liên hệ giữa truyền thống và hiện đại, giữa di sản và sáng tạo đương đại. Đây cũng là cách để các giá trị văn hoá truyền thống được tiếp nối, làm mới và lan toả trong đời sống hôm nay.
Trưng bày chuyên đề “Ngựa về phố” diễn ra từ ngày 8/1/2026 đến hết tháng 3/2026 tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, hứa hẹn trở thành điểm nhấn văn hoá ý nghĩa trong dịp đầu xuân, góp phần khơi dậy tinh thần hiếu học, ý chí tiến thủ và niềm tin vào một năm mới mạnh mẽ, bền bỉ và vươn xa.
Thúy Nga