Vở diễn Nặng gánh sơn hà của Nhà hát Chèo Hà Nội nói về cuộc đời của Dương Vân Nga, nhân vật nữ nổi tiếng trong lịch sử, người có nhiều đóng góp cho đất nước…
Dương Vân Nga là 1 nhân vật có thật trong lịch sử nước ta. Nhắc đến bà là nhắc đến những câu chuyện vừa huyền bí vừa rất chân thật.
Từ sau năm 1975, sân khấu Việt Nam đã có những vở diễn về Dương Vân Nga. Đáng lưu ý là vở cải lương Thái Hậu Dương Vân Nga, do cố nghệ sĩ Thanh Nga vào vai Thái Hậu có thể nói đến nay vẫn là 1 trong những vai diễn thành công về Dương Vân Nga.
Với mong muốn dựng lại 1 nhân vật nữ có vai trò to lớn trong lịch sử nước nhà, Nhà hát Chèo Hà Nội sẽ dựng vở diễn Nặng gánh sơn hà. Tác giả kịch bản Nguyễn Đức Minh. Đạo diễn NSND Trịnh Thúy Mùi. Trợ lý đạo diễn NSƯT Quốc Phòng. Âm nhạc NSƯT Tuấn Hải. Hướng dẫn hát truyền thống NSND Minh Thu. Mỹ thuật NSND Đạt Tăng. Biên đạo múa thạc sĩ Phùng Khải. Phục trang NSƯT Tiến Đại. Chủ nhiệm chương trình NSƯT Lê Tuấn. Chỉ đạo nghệ thuật NSND Thu Huyền. Tập thể nam nữ diễn viên, nhạc công Nhà hát Chèo Hà Nội thực hiện…
Nhà hát Chèo Hà Nội khởi công vở mới: Nặng gánh sơn hà
Dương Vân Nga là con của ông Dương Thái Huyền quê ở làng Vân Long và bà Phạm Thị Thường quê ở làng Nga My, nên bà được cha mẹ đặt tên Vân Nga. Tuy nhiên phần lớn các tài liệu và giả thuyết đều khẳng định bà là con của Dương Tam Kha, cháu nội của Dương Đình Nghệ.
Truyền thuyết kể rằng, khi mới chào đời, Dương Vân Nga đã khóc dạ đề 3 tháng, dỗ mãi không nín. Bỗng có 1 đạo sĩ đi qua và ru rằng:
Nín đi thôi, nín đi thôi
Một vai gánh vác cả đôi sơn hà.
Nghe lời ru ấy, Vân Nga nín lặng, không khóc nữa.
Một câu ru như lời sấm truyền đã nói lên số phận và trọng trách của bà với đất nước sau này.
Lớn lên, Dương Vân Nga nổi tiếng tài sắc và được gả cho Đinh Bộ Lĩnh (Đinh Tiên Hoàng), trở thành Hoàng hậu nhà Đinh. Khi vua Đinh mất, con trai Đinh Toàn còn nhỏ, Dương Vân Nga đã buông rèm nhiếp chính với vai trò là Thái hậu. Với tài lược của mình, bà đã điều khiển các công việc triều chính, giữ vững được ngôi báu cho nhà Đinh. Do giặc Tống xâm lược nước ta, trước tình thế nguy cấp, Dương Vân Nga đã dũng cảm trao long bào cho Thập đạo tướng quân Lê Hoàn. Lê Hoàn đã đánh tan giặc Tống, giữ yên bờ cõi. Nhà tiền Lê được lập lên, Dương Vân Nga được Lê Hoàn phong làm Đại Thắng Minh Hoàng Hậu. Bà đã sinh cho Lê Hoàn 1 công chúa, tên Lê Thị Phất Ngân, sau này là Hoàng hậu của Hoàng đế Lý Thái Tổ. Công chúa Phất Ngân là người đã sinh ra vua Lý Thái Tông (Lý Phật Mã)…
Cuối đời, Dương Vân Nga tu hành tại động Am tiên, phía đông kinh thành Hoa Lư và mất ở đó. Sau khi bà mất, ở nhiều đền thờ ở tỉnh Ninh Bình và cả nước, bà được phối thờ với cả vua Đinh Tiên Hoàng và vua Lê Hoàn.
Tượng Hoàng hậu Dương Vân Nga được thờ phụng
Vở diễn Nặng gánh sơn hà của Nhà hát Chèo Hà Nội nói về cuộc đời của Dương Vân Nga, nhân vật nữ nổi tiếng trong lịch sử, người có nhiều đóng góp cho đất nước và là Hoàng hậu của 2 triều đại Đinh – Tiền Lê.
Thanh Quy