Ngày 16/4, Đoàn khảo sát của Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội do đồng chí Phạm Xuân Tài – Phó Giám đốc Sở làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc tại xã Suối Hai và phường Đông Ngạc nhằm khảo sát, đánh giá thực trạng hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở. Đây là bước chuẩn bị quan trọng để lựa chọn đơn vị triển khai thí điểm mô hình tổ chức hoạt động tại các thiết chế văn hóa, thể thao trên địa bàn thành phố.
Tại xã Suối Hai, nội dung khảo sát tập trung vào điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị và hiệu quả tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao tại Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã và hệ thống nhà văn hóa thôn. Theo báo cáo của địa phương, xã hiện có 24 thôn, trong đó 23 thôn đã có nhà văn hóa, cơ bản đáp ứng nhu cầu hội họp, sinh hoạt cộng đồng, tuyên truyền nhiệm vụ chính trị và tổ chức các hoạt động phong trào.


Những năm gần đây, các hoạt động văn hóa cơ sở tại Suối Hai được duy trì khá đều đặn với nhiều câu lạc bộ văn nghệ, thể dục thể thao hoạt động hiệu quả, góp phần nâng cao đời sống tinh thần của người dân. Tuy vậy, qua khảo sát thực tế, hệ thống thiết chế văn hóa – thể thao của xã vẫn còn bộc lộ không ít hạn chế, đặc biệt là sự thiếu hụt các thiết chế cấp xã mang tính đồng bộ. Địa phương chưa có nhà thi đấu, sân vận động, bể bơi và không gian sinh hoạt văn hóa trung tâm đáp ứng yêu cầu lâu dài; một số nhà văn hóa thôn chưa được đầu tư đồng bộ, trang thiết bị còn thiếu; nguồn kinh phí duy trì hoạt động còn hạn hẹp, trong khi đội ngũ cán bộ chủ yếu kiêm nhiệm, chưa được đào tạo chuyên sâu.
Trao đổi tại buổi làm việc, Chủ tịch UBND xã Suối Hai Nguyễn Ngọc Mạnh nhấn mạnh định hướng phát triển của địa phương: Xã Suối Hai xác định phát triển văn hóa cơ sở phải gắn với phát triển du lịch, trên cơ sở khai thác lợi thế về cảnh quan, bản sắc văn hóa và không gian sinh hoạt cộng đồng. Hiện nay, xã đang từng bước rà soát, quy hoạch quỹ đất để xây dựng nhà văn hóa trung tâm và hoàn thiện hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao đồng bộ hơn trong thời gian tới.

Từ thực tiễn đó, xã kiến nghị thành phố quan tâm đầu tư các thiết chế cơ bản, hỗ trợ trang thiết bị, đồng thời có cơ chế tạo nguồn thu và chính sách đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ nhằm duy trì hoạt động hiệu quả.
Nếu như Suối Hai phản ánh những khó khăn của khu vực nông thôn trong việc hoàn thiện hạ tầng thiết chế, thì tại phường Đông Ngạc, bức tranh lại đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng và tính đồng bộ trong điều kiện đô thị hóa. Theo bà Nguyễn Thị Hương – Phó Chủ tịch UBND phường Đông Ngạc, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phường hiện có 1 Trung tâm Văn hóa – Thông tin và Thể thao cùng 45 nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng trên tổng số 54 tổ dân phố. Phần lớn các thiết chế đáp ứng tiêu chuẩn về quy mô, thường xuyên tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, góp phần gắn kết cộng đồng dân cư và phục vụ đời sống tinh thần của Nhân dân.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hệ thống nhà văn hóa trên địa bàn phường vẫn còn những hạn chế nhất định. Một số công trình chưa được đầu tư đồng bộ, trang thiết bị xuống cấp, chưa phát huy hết công năng; kinh phí hoạt động còn hạn chế, phụ thuộc nhiều vào nguồn xã hội hóa; vẫn còn tổ dân phố chưa có nhà văn hóa riêng phải sử dụng chung. Đáng chú ý, việc thiếu bể bơi công cộng đang gây khó khăn cho công tác phổ cập bơi và phòng, chống đuối nước cho trẻ em – một yêu cầu ngày càng cấp thiết trong điều kiện hiện nay.
“Nguồn kinh phí hỗ trợ từ ngân sách cho hoạt động của nhà văn hóa tổ dân phố còn hạn chế, trong khi việc huy động xã hội hóa gặp nhiều khó khăn, dẫn đến việc duy trì và nâng cấp cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu thực tế,” bà Nguyễn Thị Hương cho biết. Từ đó, phường kiến nghị thành phố sớm ban hành quy chế hoạt động thống nhất cho hệ thống thiết chế văn hóa – thể thao; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, xây dựng thư viện số phục vụ nhu cầu người dân trong bối cảnh chuyển đổi số.
Phát biểu kết luận buổi làm việc, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Phạm Xuân Tài – Trưởng Đoàn khảo sát ghi nhận những nỗ lực của hai địa phương, đồng thời nhấn mạnh: “Trên cơ sở khảo sát thực tế và các đề xuất, thành phố sẽ xem xét đầu tư hoàn thiện các thiết chế văn hóa cơ bản; đồng thời hỗ trợ mở các lớp đào tạo, tập huấn nhằm nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ làm công tác văn hóa ở cơ sở.”
Thông qua đợt khảo sát, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội hướng tới đánh giá toàn diện thực trạng hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp với từng địa bàn. Đây cũng là cơ sở quan trọng để từng bước hoàn thiện mô hình tổ chức hoạt động hiệu quả, khai thác tốt không gian công cộng, góp phần nâng cao chất lượng đời sống văn hóa, tinh thần của Nhân dân theo hướng bền vững.
PV
