Trong khuôn khổ chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám – Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076–2026), ngày 22/6/2026, tại cơ sở Saint-Charles, Đại học Paul-Valéry Montpellier 3 (thành phố Montpellier, Cộng hòa Pháp), Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Trung tâm Hoạt động VHKH Văn Miếu – Quốc Tử Giám phối hợp với Đại học Paul-Valéry Montpellier 3 tổ chức Tọa đàm khoa học quốc tế với chủ đề “Văn hóa và Di sản trong quan hệ Pháp – Việt, từ thế kỷ XIX đến nay”.
Tham dự tọa đàm, về phía Việt Nam có TS. Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám, cùng đoàn cán bộ Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội và Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Về phía Pháp có Giáo sư Pierre Journoud và Tiến sĩ Nguyễn Thanh Hoa – phụ trách chương trình Văn bằng Đại học (DU) “Bệ phóng tới Việt Nam” (Tremplin pour le Vietnam), Đại học Paul-Valéry Montpellier 3; TS. Hélène Defleur cùng đông đảo nhà nghiên cứu, nghiên cứu sinh, sinh viên và công chúng quan tâm.
Tọa đàm là diễn đàn học thuật quy tụ các học giả Việt Nam và Pháp nhằm nhìn lại tiến trình giao lưu văn hóa giữa hai quốc gia, đồng thời chia sẻ các kết quả nghiên cứu về di sản. Từ trường hợp di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám, TS. Lê Xuân Kiêu đã trình bày về lịch sử, chức năng và vai trò nổi bật của di tích trong hợp tác Việt – Pháp, qua đó phản ánh quá trình hợp tác bền bỉ giữa các học giả, kiến trúc sư và chuyên gia hai nước trong nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản từ đầu thế kỷ XX đến nay.
Phát biểu tại tọa đàm, TS. Lê Xuân Kiêu nhận định: “Quan hệ Việt – Pháp trong lĩnh vực di sản là hành trình hợp tác bền bỉ qua nhiều thế hệ, di sản đã trở thành cầu nối của tri thức, sự thấu hiểu và hợp tác giữa hai dân tộc. Trường hợp Văn Miếu – Quốc Tử Giám cho thấy khi di sản được tiếp cận bằng tinh thần hợp tác và tôn trọng lẫn nhau, những giá trị của quá khứ sẽ tiếp tục được lan tỏa, góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam và Pháp trong bối cảnh đương đại”.
Giáo sư Pierre Journoud cho rằng: “Tọa đàm đã làm nổi bật vai trò của di sản văn hóa trong việc thúc đẩy quan hệ hợp tác Việt Nam – Pháp, đồng thời gợi mở nhiều hướng hợp tác triển vọng trong lĩnh vực bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Đặc biệt, việc chương trình DU “Tremplin pour le Vietnam” lựa chọn hình ảnh cổng Văn Miếu – Quốc Tử Giám làm biểu trưng đã khẳng định giá trị biểu tượng của di tích như một không gian của tri thức, đối thoại, hợp tác và sáng tạo trong quan hệ văn hóa giữa hai quốc gia.”
Tọa đàm do GS. Pierre Journoud điều phối, với các tham luận xoay quanh nhiều chủ đề như vai trò của di sản trong quan hệ Pháp – Việt, tính xuyên văn hóa trong bảo tồn di sản tại Việt Nam, đối thoại văn hóa giai đoạn 1976–1997, đổi mới của bảo tàng Việt Nam thời kỳ hậu thuộc địa, cũng như cảm nhận của người Việt về ngôn ngữ và văn hóa Pháp.
Ngay sau tọa đàm, các đại biểu đã tham quan triển lãm chuyên đề “Quốc Tử Giám – Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076–2026)” được tổ chức tại khu vườn mùa đông của cơ sở Saint-Charles. Triển lãm giới thiệu lịch sử hình thành, phát triển và những giá trị tiêu biểu của di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám, thu hút sự quan tâm của đông đảo giảng viên, sinh viên và công chúng yêu thích văn hóa, lịch sử Việt Nam. Thông qua triển lãm nhằm góp phần quảng bá di sản giáo dục tiêu biểu của Việt Nam tới công chúng Pháp, đồng thời mở rộng cơ hội giao lưu văn hóa, tăng cường hiểu biết và hợp tác giữa hai quốc gia.
Hòa An