Đạo lý “Đền ơn đáp nghĩa”, “Uống nước nhớ nguồn” là truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta. Từ xưa đến nay, những người hết lòng hy sinh vì dân, vì nước, dù có người còn chưa xác định được tên, nhưng với Tổ quốc và nhân dân, họ là những anh hùng. Tổ quốc và nhân dân đời đời trân trọng, tri ân và tôn vinh những người con ưu tú ấy.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm tới các thương binh và gia đình liệt sĩ. Người cho rằng cần phải có Ngày Thương binh – Liệt sĩ để “tưởng nhớ những người con đã để lại một phần thân thể hoặc bỏ mình trong khi làm nhiệm vụ vinh quang, đem xương máu đắp thành bức tường đồng, thành con đê vững chắc để ngăn chặn giặc ngoại xâm…”. Thực hiện chỉ thị của Người, Hội nghị trù bị gồm đại biểu các cơ quan, các ngành ở Trung ương, khu và tỉnh họp ở Phú Minh, Đại Từ, Thái Nguyên nhất trí lấy ngày 27/7/1947 là “Ngày Thương binh, Liệt sĩ”. Bác luôn căn dặn: Sự đền ơn, đáp nghĩa thương binh, gia đình liệt sĩ cần phải được thể hiện bằng những việc làm cụ thể, bằng sự giúp đỡ về vật chất và tinh thần do Nhà nước và nhân dân cùng thực hiện.
Thực hiện lời dạy của Người, Đảng, Nhà nước và nhân dân ta luôn quan tâm, chăm lo, thực hiện tốt công tác đền ơn đáp nghĩa đối với người có công với cách mạng và thân nhân. Hệ thống chính sách, pháp luật ưu đãi người có công ngày càng hoàn thiện, phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội của đất nước. Đối tượng người có công ngày một mở rộng, chế độ ưu đãi ngày một nâng cao gắn liền với sự bảo đảm công bằng và sự đồng thuận của xã hội.
Trong sáu tháng đầu năm nay, các cấp, các ngành và các địa phương trên cả nước đã tổ chức thăm hỏi, động viên và tặng quà cho nhiều đối tượng bảo trợ xã hội theo Nghị định số 20/2021/NĐ-CP ngày 15/3/2021 là hơn 21,9 nghìn tỷ đồng; người có công, thân nhân người có công với cách mạng là hơn 22,1 nghìn tỷ đồng.
Hơn nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, vẫn còn hàng trăm nghìn liệt sĩ chưa xác định được danh tính, nhiều gia đình mòn mỏi chờ đợi tin tức người thân. Xuất phát từ đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và trách nhiệm thiêng liêng đối với các anh hùng liệt sĩ, ngày 02/4/2026, tại Thành cổ Quảng Trị, Ban Chỉ đạo quốc gia đã phát động “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”. Chiến dịch tập trung vào 5 mục tiêu trọng tâm, không chỉ đẩy mạnh tìm kiếm mà còn triển khai lấy mẫu sinh phẩm để giám định ADN xác minh danh tính. Mỗi cuộc tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là một hành trình đặc biệt không chỉ đòi hỏi ý chí, trách nhiệm, sự kiên trì của những người trực tiếp thực hiện nhiệm vụ mà còn thể hiện sinh động đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc. Với tinh thần ấy, Chiến dịch 500 ngày đêm đã được triển khai đồng bộ trên phạm vi cả nước, tạo khí thế mới trong thực hiện một nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng.
Sau 4 tháng triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm nhằm hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ, các lực lượng chức năng đã quy tập 1.384 hài cốt liệt sĩ, đồng thời đẩy mạnh lấy mẫu ADN và xác minh thông tin nhằm sớm xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin. Song song với công tác tìm kiếm, việc lấy mẫu ADN phục vụ xác định danh tính liệt sĩ tiếp tục được đẩy mạnh. Đến nay, các đơn vị đã lấy mẫu hài cốt đối với 52.717 mộ liệt sĩ, trong đó 37.513 mộ đủ điều kiện lấy mẫu, đạt 71,16%, còn 15.204 mộ không đủ điều kiện. Đối với thân nhân liệt sĩ, đã lấy 93.464 mẫu sinh phẩm, trong đó 53.036 mẫu đã được phân tích và đồng bộ vào cơ sở dữ liệu ADN. Các địa phương cũng đã chuyển giao 15.729 mẫu hài cốt liệt sĩ để lưu trữ, bảo quản. Trong đó, Viện Pháp y Quân đội đã tiếp nhận 9.087 mẫu hài cốt của 15/17 tỉnh, thành phố và thực hiện giám định 124 mẫu. Bên cạnh đó, công tác rà phá bom mìn, vật nổ phục vụ tìm kiếm, lực lượng chức năng đã hoàn thành 7.767,08/22.725 ha, đạt 34,18% kế hoạch. Riêng vùng lõi Vị Xuyên (Tuyên Quang) đã rà phá được 3.358,68/4.460 ha, đạt 75,31%.
Ban Chỉ đạo Thành phố về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ xác định, Chiến dịch “500 ngày đêm” không đơn thuần là một kế hoạch hành động mà là cuộc chạy đua với thời gian để lưu giữ những chứng cứ cuối cùng còn sót lại của chiến tranh trước khi vĩnh viễn mất đi. Quyết tâm chính trị của Hà Nội đã nhanh chóng được cụ thể hóa bằng những giải pháp đồng bộ, bài bản và khoa học. Không chỉ kiện toàn Ban Chỉ đạo thành phố về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, thành phố Hà Nội còn ban hành hệ thống văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, quy chế và chương trình hoạt động, tạo cơ sở để triển khai thống nhất trên toàn địa bàn. Cùng với đó, nhiều kế hoạch chuyên đề được xây dựng và tổ chức thực hiện, từ triển khai Chiến dịch “500 ngày đêm”, khảo sát thực trạng các mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin đến lấy mẫu hài cốt tại các nghĩa trang liệt sĩ phục vụ giám định ADN.
Tính đến cuối tháng 6/2026, Hà Nội đã hoàn thành khảo sát, gắn định danh và phân loại khoa học toàn bộ 340 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn, bao gồm 3 nghĩa trang cấp thành phố và 337 nghĩa trang cấp xã, phường. Theo đó, toàn thành phố có 54.200 mộ liệt sĩ, gồm 54.191 mộ đơn và 9 mộ tập thể. Số mộ có đầy đủ thông tin là 23.202 mộ; có một phần thông tin là 25.808 mộ và số mộ cần lấy mẫu hài cốt để giám định ADN là 8.059 mộ. Đến nay, các xã, phường của Hà Nội đã chuẩn bị đầy đủ nhân lực, điều kiện cần thiết để thực hiện nhiệm vụ, bảo đảm tiến độ theo kế hoạch của Ban Chỉ đạo thành phố, quyết tâm hoàn thành việc lấy mẫu và bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ vào cuối tháng 12/2026.
Bên cạnh đó, thành phố Hà Nội luôn quan tâm, có nhiều việc làm thiết thực thực hiện công tác “Đền ơn đáp nghĩa” nhằm tri ân các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh xương máu vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Thực hiện Nghị quyết số 02/NQ-HĐND ngày 29/4/2025 của HĐND Thành phố quy định chính sách hỗ trợ đặc thù cho người có công với cách mạng và thân nhân, theo đó, mức hỗ trợ hằng tháng tăng lên 1.500.000 đồng/người, tổng kinh phí hỗ trợ trên toàn Thành phố trên 100 tỷ đồng/tháng và trên 1.000 tỷ đồng mỗi năm. 06 tháng đầu năm 2026, Thành phố đã tiếp nhận và giải quyết 7.285 hồ sơ hưởng chế độ ưu đãi đối với người có công, thân nhân người có công với cách mạng và các đối tượng liên quan. Các Trung tâm Nuôi dưỡng và Điều dưỡng người có công của Thành phố đã triển khai thực hiện điều dưỡng tập trung với 6.797 lượt người có công với tổng kinh phí gần 41 tỷ đồng.
Hướng tới kỷ niệm 79 năm ngày Thương binh – Liệt sĩ, Thành phố tổ chức 06 đoàn đại biểu dâng hương tại một số địa danh di tích lịch sử cách mạng, nghĩa trang liệt sĩ quốc gia có nhiều phần mộ liệt sĩ Hà Nội tại các tỉnh, thành: Tuyên Quang, Điện Biên, Nghệ An, Thành phố Hồ Chí Minh (Côn Đảo), Quảng Ngãi, An Giang; phục vụ Đoàn công tác Bộ Nội vụ thăm, trao quà của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tới người có công và thân nhân đang được nuôi dưỡng, chăm sóc tại các Trung tâm kịp thời, đúng đối tượng.
Thời gian có thể làm phai mờ dấu vết của chiến tranh nhưng không bao giờ có thể xóa nhòa trách nhiệm và lòng biết ơn của dân tộc Việt Nam đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Sự tri ân của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta với các anh hùng liệt sỹ, thương binh không chỉ là sự tiếp nối truyền thống đạo lý tốt đẹp của dân tộc, mà còn là sự khẳng định công lao to lớn của các thương binh, liệt sỹ đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc sẽ mãi mãi được khắc ghi. Các thế hệ người Việt Nam nguyện làm tốt công tác “Đền ơn đáp nghĩa”, để “không ai bị quên lãng, không điều gì bị lãng quên”./.
Làm tốt công tác thương binh, liệt sĩ là trách nhiệm của mỗi cấp ủy, chính quyền, mỗi tổ chức và cá nhân!
Bài phát thanh tuyên truyền tải về tại đây./.