Tọa đàm “Sở hữu trí tuệ trong sản phẩm sáng tạo” mở rộng cuộc trao đổi từ câu chuyện phát triển sản phẩm sang nền tảng của một quan hệ hợp tác công bằng và bền vững giữa nghệ nhân, nhà thiết kế, thương hiệu và doanh nghiệp sáng tạo.
Ngày 29/8, tại Trung tâm Điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội (Bảo tàng Hà Nội), Ban Tổ chức Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 tổ chức Tọa đàm “Sở hữu trí tuệ trong sản phẩm sáng tạo”.
Tham gia tọa đàm có các diễn giả: Thạc sĩ Hoàng Long Huy – Trưởng phòng Quản lý Công nghiệp Văn hóa, Cục Công nghiệp Văn hóa và Bản quyền Tác giả (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch); Thạc sĩ Trần Tuyết Lan – Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Doanh nghiệp Xã hội CRAFT LINK; Thạc sĩ Bùi Hoa Hạ – Phó Chủ nhiệm bộ môn, Giảng viên ngành Thiết kế Ứng dụng Sáng tạo (Design Studies), Khoa Truyền thông và Thiết kế (Đại học RMIT Việt Nam); Điều phối: Thạc sĩ Nguyễn Tú Hằng – Giám đốc Hanoi Grapevine.
Tọa đàm “Sở hữu trí tuệ trong sản phẩm sáng tạo” mở rộng cuộc trao đổi từ câu chuyện phát triển sản phẩm sang nền tảng của một quan hệ hợp tác công bằng và bền vững giữa nghệ nhân, nhà thiết kế, thương hiệu và doanh nghiệp sáng tạo. Ngày càng nhiều nhà thiết kế, thương hiệu và doanh nghiệp sáng tạo tìm đến họa tiết, kỹ thuật và câu chuyện của các làng nghề để phát triển sản phẩm mới.
Xu hướng này đồng thời làm lộ rõ khoảng trống trong quan hệ hợp tác: Khi một bên đóng góp nguồn lực, một bên nắm giữ kỹ thuật và một bên phát triển ý tưởng, ai là chủ thể sáng tạo và giá trị được phân chia thế nào? Họa tiết truyền thống thuộc về ai, kỹ thuật làng nghề được bảo hộ bằng cơ chế nào, đóng góp tri thức của nghệ nhân được ghi nhận ra sao và ranh giới giữa cảm hứng với chiếm dụng văn hóa nằm ở đâu?
Từ các góc nhìn pháp lý, thực hành xã hội và giáo dục thiết kế, Tọa đàm tiếp cận sở hữu trí tuệ như một phần của toàn bộ quá trình hợp tác, thay vì chỉ là thủ tục bảo vệ sản phẩm sau khi hoàn thành. Những vấn đề được đặt ra bắt đầu từ việc xin phép và ghi nhận nguồn gốc; xác định vai trò, quyền sở hữu và trách nhiệm của các bên; thỏa thuận phí tri thức, cách chia sẻ lợi ích; đến lựa chọn công cụ pháp lý và cơ chế hợp đồng phù hợp khi thương mại hóa.
Thạc sĩ Nguyễn Tú Hằng trao đổi tại Tọa đàm
Theo tinh thần “Thay đổi với sự tôn trọng”, nghệ nhân cần hiện diện như một chủ thể đồng sáng tạo, thay vì chỉ là người cung ứng kỹ thuật; sự tôn trọng cần được thể hiện qua việc ghi nhận đúng đóng góp, trả công công bằng, chuyển giao tri thức có trách nhiệm và sản xuất có đạo đức. Đây cũng là khung nguyên tắc cho giai đoạn phát triển sản phẩm của 10 dự án vừa được công bố.
Cùng với lễ công bố 10 dự án được lựa chọn nhận hỗ trợ phát triển sản phẩm trong khuôn khổ chương trình Kết Duyên Sáng Tạo 2026, Tọa đàm “Sở hữu trí tuệ trong sản phẩm sáng tạo” là hoạt động nối liền việc xác lập nguyên tắc hợp tác với quá trình phát triển sản phẩm, hướng tới Lễ hội thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026 được tổ chức vào tháng 11/2026.
Minh Nguyễn