Từ ngày 28/8 đến 30/9, chuỗi hoạt động “Lưu trăng phố cổ 2026 – Hành trình kết nối di sản, lan tỏa giá trị văn hóa Việt” sẽ diễn ra tại nhiều không gian văn hóa trong khu phố cổ Hà Nội.
Chương trình góp phần bảo tồn, phát huy giá trị Tết Trung thu truyền thống, đồng thời tạo cơ hội để cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ, trực tiếp trải nghiệm, thực hành và sáng tạo trên nền tảng di sản.
Chương trình do Ban Quản lý Hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội phối hợp với CLB Đình làng Việt tổ chức.
Kết nối những không gian di sản thành hành trình Trung thu
Một nét đáng chú ý của chương trình năm nay là việc liên kết các di tích, công trình kiến trúc và địa điểm văn hóa trong khu phố cổ thành một hành trình trải nghiệm. Qua đó, mỗi điểm đến không chỉ là nơi tổ chức hoạt động mà còn góp phần kể lại những câu chuyện về Trung thu Hà Nội qua nhiều thế hệ.
Trong chuỗi sự kiện, triển lãm “Lưu trăng” sẽ khai mạc lúc 16h30 ngày 11/9 tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật, số 22 Hàng Buồm. Triển lãm giới thiệu các hiện vật và mô hình đồ chơi Trung thu được nghiên cứu, phục dựng, sáng tạo bởi những người trẻ đến từ các thương hiệu THONG DONG, CỦA NẢ và THE ANNAM.
Những hình ảnh quen thuộc của mùa trăng xưa như đèn ông sao, đèn cá chép, đèn cua, đèn tôm, đèn bọ ngựa, đèn kéo quân, đèn nhật nguyệt, đầu sư tử, tiến sĩ giấy, ngựa giấy, con giống… sẽ được tái hiện qua bàn tay của các tác giả trẻ.
Từ việc tìm hiểu tư liệu, kỹ thuật chế tác đến nghiên cứu ngôn ngữ tạo hình dân gian, các sản phẩm được phục dựng trên tinh thần tôn trọng giá trị truyền thống nhưng đồng thời có những điều chỉnh, sáng tạo để gần gũi hơn với nhu cầu và thị hiếu của công chúng hiện nay.
Triển lãm vì thế không chỉ là nơi giới thiệu sản phẩm mà còn mở ra câu chuyện về khả năng tiếp nối nghề thủ công truyền thống trong bối cảnh mới.
Để công chúng trực tiếp “chạm” vào di sản
Bên cạnh hoạt động trưng bày, chương trình dành nhiều không gian cho trải nghiệm và thực hành di sản.
Ngày 13/9, công chúng sẽ có cơ hội tham gia workshop cùng các họa sĩ, nghệ nhân, tìm hiểu quá trình làm đồ chơi Trung thu qua những công đoạn như dựng khung, đan tre, bồi giấy và hoàn thiện sản phẩm.
Cũng trong ngày này, hoạt động giao lưu với Hội Những người bạn di sản Việt Nam (FVH) sẽ tạo điều kiện để các vị khách quốc tế trực tiếp trải nghiệm làm đồ chơi và khám phá những nét riêng của Tết Trung thu Việt Nam.
Một hoạt động khác đáng chú ý là tọa đàm “Chuyện Trăng – Chuyện Nghề”, diễn ra lúc 14h ngày 18/9. Từ những câu chuyện về Trung thu trong quá khứ và hiện tại, tọa đàm sẽ mở rộng trao đổi về hành trình khởi nghiệp của người trẻ trong các lĩnh vực sáng tạo dựa trên chất liệu văn hóa và nghề thủ công.
Qua đó, chương trình hướng đến một cách nhìn mới về di sản: người trẻ không chỉ là đối tượng thụ hưởng hay tiếp nhận, mà có thể trở thành người nghiên cứu, thực hành, sáng tạo và góp phần đưa những giá trị truyền thống trở lại đời sống.
Rước trăng giữa không gian hồ Hoàn Kiếm
Điểm nhấn của chuỗi hoạt động là lễ rước “Đêm Trăng Phố Cổ”, dự kiến diễn ra lúc 19h ngày 25/9, đúng dịp Rằm tháng Tám, tại không gian đi bộ khu vực hồ Hoàn Kiếm.
Khoảng 1.000 người dự kiến tham gia 15 khối diễu hành nghệ thuật với nhiều hình thức trình diễn và biểu tượng đặc trưng của Trung thu như múa rồng, múa sư tử, xe Nguyệt Cung, đèn lồng truyền thống, cá chép, ngựa giấy, tiến sĩ giấy, mâm ngũ quả, cờ hội cùng các đoàn thanh thiếu niên rước đèn.
Trong lễ rước, CLB Đình làng Việt sẽ giới thiệu hai mô hình đèn lồng được sáng tạo từ hình tượng Tháp Bút và Đài Nghiên trước cổng đền Ngọc Sơn.
Hai mô hình được làm thủ công từ gỗ, tre, giấy dó bồi và tích hợp hệ thống chiếu sáng. Việc đưa hình ảnh Tháp Bút, Đài Nghiên vào đoàn rước không chỉ tạo điểm nhấn thị giác mà còn gợi nhắc truyền thống hiếu học, trọng tri thức của người Việt.
Khi những biểu tượng quen thuộc của không gian di tích xuất hiện trong dòng người rước đèn quanh hồ Hoàn Kiếm, di sản không còn đứng yên trong không gian kiến trúc mà được đưa vào đời sống lễ hội, tạo sự giao thoa giữa ký ức, truyền thống và cộng đồng hôm nay.
Để Trung thu truyền thống tiếp tục sống trong đời sống đương đại
Thông qua “Lưu trăng phố cổ 2026”, Ban Tổ chức hướng tới từng bước xây dựng một không gian lễ hội Trung thu mang bản sắc riêng của Hà Nội, nơi những giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được gìn giữ bằng chính hoạt động thực hành, trải nghiệm và sáng tạo của cộng đồng.
Đặc biệt, việc đặt thế hệ trẻ vào vị trí trung tâm cho thấy cách tiếp cận di sản đang ngày càng rộng mở hơn. Khi những giá trị cũ được nghiên cứu, làm mới và chuyển hóa thành sản phẩm, hoạt động văn hóa phù hợp với đời sống hiện đại, di sản không chỉ được bảo tồn mà còn có cơ hội trở thành nguồn lực cho công nghiệp văn hóa, du lịch và sự phát triển bền vững của đời sống văn hóa Thủ đô.
H.A