Tối 19/9/2026, tại Nhà Văn hóa thôn Bát Tràng, xã Bát Tràng, Hà Nội, chương trình “Thanh âm Gốm” chính thức diễn ra, đưa công chúng khám phá câu chuyện làng nghề qua âm thanh, chuyển động và nghệ thuật trình diễn đương đại.
Tham dự chương trình có Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà; Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu; đại diện Đảng ủy, UBND xã Bát Tràng; các nghệ sĩ, nghệ nhân, đại diện cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế cùng đông đảo người dân và du khách.
Diễn ra trong 2 tối 19 và 20/9/2026, “Thanh âm Gốm” là hoạt động trong khuôn khổ Festival Thăng Long – Hà Nội lần thứ II, năm 2026 với chủ đề “Dòng chảy di sản – Heritage Flow”. Chương trình do UBND TP Hà Nội chủ trì, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức, phối hợp với UBND xã Bát Tràng và các cơ quan, đơn vị liên quan.
Khi đất, nước và lửa “cất lời”
Phát biểu khai mạc chương trình, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà nhấn mạnh, “Thanh âm Gốm” là một hoạt động trong dòng chảy của Festival Thăng Long – Hà Nội lần thứ II, nơi di sản được nhìn nhận không chỉ ở giá trị đã được lưu giữ mà còn ở khả năng tiếp tục được trao truyền, sáng tạo và lan tỏa trong đời sống hôm nay.
Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố, Bát Tràng là một không gian đặc biệt, nơi di sản vẫn đang được tạo tác và tiếp nối mỗi ngày. Đây cũng là làng nghề đã trở thành thành viên Mạng lưới các Thành phố Thủ công sáng tạo toàn cầu, thể hiện những giá trị nổi bật của nghề thủ công truyền thống và sức sống sáng tạo của cộng đồng làng nghề.
Từ không gian ấy, “Thanh âm Gốm” được xây dựng xoay quanh ba biểu tượng Đất – Nước – Lửa, kết nối ký ức làng nghề, chất liệu gốm với âm nhạc, chuyển động sân khấu, nghệ thuật sắp đặt và sự hiện diện của những người làm nghề tại Bát Tràng. Phó Chủ tịch Vũ Thu Hà cho rằng chính sự gặp gỡ giữa nghệ nhân, nghệ sĩ và các nhà sáng tạo trẻ có thể làm mới cách tiếp cận đối với chất liệu truyền thống, góp phần tạo nên những sản phẩm văn hóa có sức sống trong đời sống đương đại.
Phó Chủ tịch UBND Thành phố cũng nhấn mạnh ý nghĩa của hai đêm “hội làng” 19 và 20/9, khi công chúng có cơ hội đến gần hơn với một không gian di sản đang hiện diện trong đời sống. Từ câu chuyện về đất, nghề và con người Bát Tràng, chương trình mở ra một cách trải nghiệm mới thông qua âm thanh, chuyển động và nghệ thuật trình diễn.
Từ đất thành hình, từ lửa thành gốm, từ gốm thành thanh âm
Chương trình “Thanh âm Gốm” được xây dựng từ một câu hỏi giản dị: Nếu gốm có thể cất tiếng, câu chuyện mà gốm kể về Bát Tràng sẽ như thế nào?
Dưới bàn tay người thợ, đất được nhào nặn, tạo tác cùng nước và tôi luyện qua lửa để hình thành sản phẩm gốm. Nhưng phía sau mỗi dáng gốm, lớp men hay tiếng ngân khi chạm vào còn là tri thức, kinh nghiệm làng nghề cùng những giá trị văn hóa được gìn giữ và truyền lại qua nhiều thế hệ. Từ ý tưởng đó, Đất – Nước – Lửa trở thành hệ biểu tượng xuyên suốt chương trình, kết nối ký ức làng nghề, chất liệu gốm với âm nhạc, múa, xiếc, chuyển động sân khấu, nghệ thuật sắp đặt và cộng đồng làm nghề.
Hành trình bắt đầu với “Mở đất”, đưa khán giả bước vào không gian Bát Tràng, khám phá câu chuyện văn hóa gốm, trải nghiệm ẩm thực, nặn gốm, vẽ lam; đồng thời tìm hiểu lịch sử và không gian sống của một làng nghề vẫn đang tiếp tục vận động cùng thời cuộc.
Tiếp nối là hoạt cảnh “Lửa nghề Bát Tràng”, kết hợp múa với các kỹ thuật xiếc và chuyển động để kể câu chuyện riêng về nghề gốm.
Từ kinh nghiệm truyền đời “Nhất xương, nhì da, thứ ba dạc lò”, các thao tác nghề như xử lý đất, tạo cốt, phủ men, xếp và canh lò được chuyển hóa thành chất liệu sân khấu. Hành trình chở gốm xuôi dòng cũng được đặt trong mạch kể về dòng sông giao thương, dòng thời gian và dòng văn hóa.
Ở phần trung tâm, GOm Show – Âm thanh từ gốm đưa khán giả bước vào thế giới âm nhạc được tạo nên từ những nhạc cụ chế tác thủ công bằng gốm, sành. Tác phẩm là kết quả của gần 15 năm nghiên cứu, thử nghiệm chất liệu bản địa của nhóm Đàn Đó, với hơn 30 loại nhạc cụ và vật thể tạo âm, qua đó mở ra một cách cảm nhận khác về chất liệu, văn hóa và ký ức âm thanh.
Những vật dụng gần gũi như chum, niêu hay các vật thể bằng sành, gốm được nghiên cứu, chế tác và phát triển thành những nhạc cụ có khả năng tạo nên nhiều tầng âm sắc. Trống chum, trống Lãng, chiêng sành, chuông sành, ang xoay, đàn niêu… trở thành những thành tố của phần trình diễn, để những âm thanh vốn ẩn trong vật liệu được đánh thức bằng bàn tay người nghệ sĩ.
Tiếp đó, “Dòng chảy di sản” đưa hai ngôn ngữ nghệ thuật gặp nhau trên cùng một sân khấu. Các nghệ sĩ của “Lửa nghề Bát Tràng” trở lại, hòa cùng GOm Show trong sự kết hợp của múa, xiếc, âm nhạc gốm và cộng đồng. Từ vật thể gốm làm trung tâm, ánh sáng lan tỏa trong không gian, những nghệ sĩ và cộng đồng cùng quy tụ, tạo nên điểm kết nối của chương trình.
Hành trình khép lại bằng “Trao gửi”, nơi những món quà nhỏ được gửi tặng tới các khách mời đặc biệt. Từ “Mở đất” đến “Trao gửi”, các phần của chương trình được nối tiếp bằng âm thanh, ánh sáng và chuyển động, để câu chuyện về nghề, người và sức sống tiếp nối của gốm Bát Tràng được kể trong một mạch xuyên suốt.
Đưa công chúng đến gần hơn với di sản làng nghề
Không gian “Thanh âm Gốm” được định hướng không chỉ là nơi đặt một sân khấu biểu diễn. Từ chất liệu và hình ảnh gợi liên tưởng đến lò gốm, dòng nước, làng nghề, không gian được tổ chức để khán giả từng bước hòa mình vào câu chuyện Bát Tràng; trước chương trình có thể tiếp cận những câu chuyện về nghề và sản phẩm gốm, trong chương trình tiếp nhận câu chuyện qua ngôn ngữ nghệ thuật, và sau chương trình tiếp tục kết nối với những điểm đến, tư liệu về Bát Tràng.
Sau chương trình, các đại biểu, khách quốc tế và du khách được chụp ảnh, trải nghiệm một số nhạc cụ của GOm Show dưới sự hướng dẫn của các nghệ sĩ. Qua đó, những chất liệu tạo nên chương trình tiếp tục được đưa đến gần hơn với công chúng trong chính không gian làng nghề.
“Thanh âm Gốm” tiếp tục diễn ra vào tối 20/9, tạo thêm cơ hội để người dân và du khách được thưởng thức chương trình nghệ thuật đặc sắc ngay tại không gian làng nghề làm gốm truyền thống Bát Tràng.
PV