Từ những hình ảnh bình dị của đời sống Việt Nam trong triển lãm “Bông bầu, bông bí”, những câu chuyện về gia đình, quê hương, ký ức chiến tranh đến những giai điệu của “Một cõi quê hương”, chương trình “Mạch nguồn di sản” đã mở ra một hành trình nghệ thuật giàu cảm xúc, đưa các giá trị văn hóa đến gần hơn với đời sống hôm nay và góp phần lan tỏa ý thức gìn giữ, trao truyền qua các thế hệ.
Tối 20/9, tại Không gian trưng bày “Chiến tranh và Hòa bình”, Bảo tàng Hà Nội tổ chức chương trình “Mạch nguồn di sản” trong khuôn khổ Festival Thăng Long – Hà Nội lần thứ II năm 2026. Là hoạt động khép lại chuỗi chương trình của Bảo tàng tại Festival, sự kiện kết hợp triển lãm, tọa đàm và âm nhạc, đưa công chúng đến với những câu chuyện về quê hương, gia đình, lịch sử và các giá trị văn hóa được lưu giữ qua thời gian.
Từ những điều bình dị đến câu chuyện văn hóa
Mở đầu chương trình là hoạt động tham quan triển lãm “Bông bầu, bông bí” của họa sĩ Thu Trần. Từ những loài hoa quen thuộc trong khu vườn truyền thống, tác phẩm gợi nhắc hình ảnh gia đình, quê hương và những giá trị thân thuộc của đời sống Việt Nam.
Qua ngôn ngữ hội họa giàu cảm xúc, bông bầu, bông bí trở thành hình ảnh biểu trưng cho sự gắn bó, yêu thương và mối liên kết giữa các thế hệ. Những hình ảnh gần gũi vì thế không chỉ tạo nên giá trị thẩm mỹ mà còn khơi mở suy ngẫm về cội nguồn văn hóa trong nhịp sống hiện đại.
Từ triển lãm, tọa đàm “Mạch nguồn di sản” mở rộng cuộc trao đổi về mối quan hệ giữa di sản văn hóa, ký ức chiến tranh và giá trị gia đình trong xã hội hôm nay. Những câu chuyện cá nhân, ký ức được lưu giữ qua nhiều thế hệ cùng vai trò của nghệ thuật trong việc bảo tồn, truyền tải các giá trị nhân văn trở thành những nội dung trọng tâm của cuộc đối thoại.
Qua đó, di sản được nhìn nhận không chỉ qua hiện vật hay tư liệu lịch sử mà còn hiện diện trong ký ức, nếp sống và tình cảm của mỗi người. Những giá trị ấy được hình thành từ quá khứ, hiện hữu trong đời sống hôm nay và được trao lại cho các thế hệ mai sau.
Không gian trưng bày “Chiến tranh và Hòa bình” cũng góp phần tạo chiều sâu cho chương trình. Nơi đây lưu giữ những dấu ấn của một giai đoạn lịch sử đặc biệt, đồng thời gợi nhắc về sự hy sinh của các thế hệ đi trước, giá trị của hòa bình và trách nhiệm của hôm nay trong việc gìn giữ, phát huy những thành quả ấy.
Phát biểu khai mạc chương trình, ông Trần Trung Hiếu, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, nhấn mạnh: “Trong dòng chảy lịch sử của Thăng Long – Hà Nội, di sản văn hóa luôn là nguồn mạch nuôi dưỡng bản sắc, kết nối quá khứ với hiện tại và tương lai.”
Sự hòa quyện giữa hội họa, đối thoại và không gian lịch sử của Bảo tàng tạo nên một cách tiếp cận gần gũi, giúp những câu chuyện về quê hương, gia đình và lịch sử được cảm nhận qua góc nhìn giàu tính nhân văn.
Những thanh âm về quê hương
Điểm nhấn của chương trình là “Một cõi quê hương”, với sự tham gia của nghệ sĩ saxophone Trần Mạnh Tuấn, nghệ sĩ guitar Lê Hùng Phong cùng các ca sĩ Tây Phong và Quỳnh Phạm. Những tác phẩm mang âm hưởng quê hương, đất nước và con người Việt Nam được chuyển tải qua tiếng saxophone, guitar và giọng hát, hòa quyện với không gian của Bảo tàng Hà Nội.
Trong tổng thể chương trình, âm nhạc trở thành phương thức đánh thức cảm xúc, đưa người nghe trở về với những câu chuyện về quê nhà, gia đình, các thế hệ và khát vọng hòa bình. Sự kết hợp giữa âm nhạc, hội họa và không gian Bảo tàng tạo nên trải nghiệm nghệ thuật đa chiều, để công chúng vừa thưởng thức, vừa cảm nhận sâu hơn những giá trị được lưu giữ và trao truyền theo thời gian.
Thông qua hoạt động này, Bảo tàng Hà Nội tiếp tục thể hiện định hướng phát triển theo mô hình mở, trong đó các giá trị văn hóa được đưa đến gần cộng đồng bằng những hình thức sáng tạo, đa dạng và giàu tính tương tác.
Theo ông Trần Trung Hiếu, “Di sản chỉ thực sự có sức sống khi được kết nối với cộng đồng, góp phần định hướng tương lai và tiếp nối trong đời sống hiện đại.” Đây cũng là định hướng xây dựng những không gian văn hóa mở, đưa bảo tàng trở thành nơi gặp gỡ giữa di sản, nghệ thuật và cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Là hoạt động khép lại chuỗi sự kiện của Bảo tàng Hà Nội tại Festival Thăng Long – Hà Nội năm 2026, “Mạch nguồn di sản” đồng thời gợi mở những suy ngẫm về cách các giá trị văn hóa được tiếp nhận và phát huy trong đời sống đương đại.
Từ một bông hoa trong khu vườn, một câu chuyện gia đình, ký ức về chiến tranh và hòa bình đến những giai điệu về quê hương, chương trình cho thấy những giá trị lớn có thể bắt đầu từ những điều rất đỗi thân thuộc. Khi được kể lại, cảm nhận và trao truyền, những giá trị ấy không chỉ thuộc về quá khứ mà tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay.
Những sắc màu, câu chuyện và thanh âm của “Mạch nguồn di sản” vì thế không chỉ khép lại một hoạt động trong khuôn khổ Festival, mà còn góp phần làm giàu thêm dòng chảy văn hóa Thăng Long – Hà Nội, nối ký ức của hôm qua với hiện tại và hướng tới mai sau.
Vy Vy