Giải pháp triển khai Bộ chỉ tiêu thống kê các ngành Công nghiệp văn hóa

Chiều 19/6, tại Bảo tàng Hà Nội, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp với Thống kê Hà Nội, Viện nghiên cứu phát triển kinh tế – xã hội Hà Nội tổ chức Hội thảo “Giải pháp triển khai Bộ chỉ tiêu thống kê các ngành Công nghiệp văn hóa”

Hội thảo có sự tham gia của diễn giả là các chuyên gia, nhà quản lý uy tín  lĩnh vực thống kê, văn hóa, công nghiệp văn hóa; đại diện của các Sở, ngành Thành phố, các đồng chí trưởng, phó phòng chuyên môn của Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Thống kê Hà Nội; đại diện lãnh đạo các xã, phường: Hoàn Kiếm, Cửa Nam, Hà Đông, Bát Tràng và Chương Mỹ; đại diện thống kê cơ sở Hoàn Kiếm, Gia Lâm, Thường Tín, Hà Đông, Đông Anh, Tây Hồ; đại diện các trường: Đại học Ngoại Thương, Đại học Thủ đô, Đại học Kinh tế quốc dân, Đại học Liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Đồng Chủ tọa Hội thảo gồm có bà Bùi Thị Hương Thủy, Phó Trưởng phòng Quản lý Di sản (Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội); ông Hoàng Văn Thức, Phó Trưởng Thống kê Hà Nội; TS Đỗ Thị Liên Vân, Phó trưởng phòng Phòng Nghiên cứu văn hóa – xã hội (Viện nghiên cứu Phát triển Kinh tế – Xã hội Hà Nội).

Trong những năm gần đây, công nghiệp văn hóa đã được xác định là một trong những động lực tăng trưởng mới của Thủ đô Hà Nội, đồng thời là lĩnh vực giữ vai trò quan trọng trong việc phát huy bản sắc văn hóa, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của Thành phố.

Tuy nhiên, muốn quản lý và phát triển hiệu quả thì trước hết cần phải đo lường được. Trong khi đó, cho đến nay Hà Nội vẫn chưa có một hệ thống chỉ tiêu thống kê chuyên biệt đủ khả năng phản ánh đầy đủ quy mô, cơ cấu, hiệu quả và mức độ đóng góp của các ngành công nghiệp văn hóa đối với phát triển kinh tế – xã hội của Thủ đô.

Phát biểu đề dẫn Hội thảo, bà Bùi Thị Hương Thủy, Phó Trưởng phòng Quản lý Di sản (Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội) cho biết: Việc xây dựng Bộ chỉ tiêu thống kê các ngành công nghiệp văn hóa không chỉ nhằm tạo ra một bộ số liệu mới. Mục tiêu sâu xa hơn là hình thành một nền tảng dữ liệu tin cậy để Hà Nội có thể quản lý, điều hành và phát triển công nghiệp văn hóa bằng bằng chứng khoa học; qua đó phát huy hiệu quả các nguồn lực văn hóa, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vai trò tiên phong của Thủ đô trong phát triển công nghiệp văn hóa ở Việt Nam.

Với sự chia sẻ, đóng góp của các chuyên gia, nhà quản lý, Hội thảo hướng tới mục tiêu trao đổi, học hỏi và cùng nhau tìm kiếm lời giải cho những vấn đề cơ sở lý luận, phương pháp luận căn bản trong xây dựng và giải pháp triển khai hiệu quả Bộ chỉ tiêu thống kê công nghiệp văn hóa của Hà Nội.

TS Phạm Đăng Quyết, Hội Thống kê Việt Nam, thành viên Ban Chủ nhiệm xây dựng Đề án đã giới thiệu Đề án “Bộ chỉ tiêu thống kê các ngành Công nghiệp văn hóa trên địa bàn thành phố Hà Nội”.

Bộ chỉ tiêu được xây dựng bảo đảm khả năng so sánh quốc tế thông qua các chỉ tiêu cốt lõi tương thích với khuyến nghị của UNESCO, UNCTAD và WIPO, bao gồm: tỷ trọng giá trị gia tăng công nghiệp văn hóa trong GRDP, tỷ lệ lao động công nghiệp văn hóa trong tổng lao động xã hội và giá trị xuất khẩu sản phẩm văn hóa; qua đó đánh giá vị thế và mức độ phát triển công nghiệp văn hóa của Hà Nội trong nước và quốc tế.

Bộ chỉ tiêu thống kê được xây dựng đồng bộ cho 11 ngành công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thành phố,

Trên cơ sở các nghiên cứu và đánh giá thực tiễn, đề xuất Bộ chỉ tiêu thống kê bao gồm 95 chỉ tiêu, phân thành 07 nhóm chính, áp dụng thống nhất cho 11 ngành công nghiệp văn hóa (CNVH) theo Quyết định số 2087/QĐ-UBND gồm: Điện ảnh; Mỹ thuật, nhiếp ảnh và triển lãm; Nghệ thuật biểu diễn; Phần mềm và các trò chơi giải trí; Quảng cáo; Thủ công mỹ nghệ; Du lịch văn hóa; Thiết kế sáng tạo; Truyền hình và phát thanh; Xuất bản và Ẩm thực,. Mỗi chỉ tiêu được trình bày đầy đủ theo mẫu chuẩn hóa, bao gồm: mã số, tên chỉ tiêu, công thức/định nghĩa, nguồn dữ liệu, nhóm ưu tiên triển khai (A, B hoặc C) và lý do đề xuất.

Hội thảo đã được lắng nghe 7 ý kiến (trong tổng số hơn 30 tham luận) đề xuất giải pháp triển khai và tổ chức thực hiện cũng như góp ý Dự thảo Đề án.

Theo PGS. TS Nguyễn Đức Chiện, Phó Viện trưởng, kiêm Tổng biên tập Tạp chí Xã hội học và Tâm lý học, Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam: Để bộ chỉ tiêu thực sự phát huy hiệu quả trong thực tiễn, cần triển khai đồng bộ các giải pháp: Cần hoàn thiện hệ thống phân ngành công nghiệp văn hóa của Hà Nội trên cơ sở tham chiếu Khung thống kê văn hóa của UNESCO, hệ thống phân loại ngành công nghiệp sáng tạo của UNCTAD và thực tiễn phát triển của Việt Nam. Cần xây dựng Cơ sở dữ liệu công nghiệp văn hóa Hà Nội theo hướng tập trung, đồng bộ và liên thông giữa các ngành, các cấp quản lý. Cần nghiên cứu thành lập Trung tâm Dữ liệu Công nghiệp Văn hóa Thủ đô…

TS. Vũ Thanh Liêm, Nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê; Ủy viên Hội đồng Trung ương Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Hội Trưởng Hội Thống kê Việt Nam đưa ra giải pháp phân định giữa doanh nghiệp, hộ kinh doanh và đơn vị sự nghiệp trong nhận diện và hệ thống hóa tổng thể đối tượng thống kê của các ngành công nghiệp văn hóa, sáng tạo ở Hà Nội. Đó là nhận diện các đơn vị, cơ sở, cá nhân theo cơ sở kinh tế; nhận diện các cơ sở công nghiệp văn hóa qua hệ thống ngành kinh tế Việt Nam; Nhận diện sản phẩm của các ngành công nghiệp văn hóa qua Hệ thống danh mục sản phẩm Việt Nam; nhận diện loại hình cho các cơ sở của các ngành công nghiệp văn hóa.

Theo TS Lường Thế Anh, Viện Hà Nội học và Đào tạo Quốc tế, Trường Đại học Thủ đô Hà Nội cho rằng, cần thí điểm Bộ chỉ tiêu ở phạm vi phù hợp trước khi triển khai rộng. Có thể lựa chọn một số trường hợp thuộc ba nhóm: làng nghề, ẩm thực, thủ công; không gian sáng tạo đô thị; di sản, giáo dục và du lịch văn hóa. Các trường hợp thí điểm cần có dữ liệu ban đầu, có khả năng phối hợp với địa phương và phản ánh được thực tiễn công nghiệp văn hóa Hà Nội.

Sản phẩm thí điểm có thể gồm bộ biểu mẫu thu thập dữ liệu, hồ sơ dữ liệu của một số địa bàn hoặc điểm văn hóa, bản đồ nguồn lực văn hóa ở mức cơ bản và báo cáo khuyến nghị. Kết quả thí điểm là cơ sở để điều chỉnh quy trình trước khi xem xét mở rộng trên phạm vi toàn Thành phố.

Với tinh thần khoa học, trách nhiệm và cầu thị, các nhà khoa học, các chuyên gia và các đại biểu đã tập trung trao đổi, thảo luận thẳng thắn, đóng góp nhiều ý kiến có giá trị nhằm hoàn thiện cơ sở khoa học và thực tiễn của Đề án, tạo tiền đề để Bộ chỉ tiêu thống kê các ngành công nghiệp văn hóa trên địa bàn thành phố Hà Nội sớm được áp dụng và triển khai hiệu quả trong thời gian tới.

Thuận An