Chào mừng kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 – 2/9/2026), từ ngày 25/8 đến 8/9/2026, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tổ chức triển lãm “Ký ức những năm tháng không quên”.
Triển lãm giới thiệu hơn 50 tác phẩm thuộc nhiều loại hình, chất liệu như hội họa, đồ họa, điêu khắc; sơn dầu, sơn mài, lụa, bột màu, chì… Qua đó, đưa công chúng trở về với những năm tháng kiến thiết quê hương, xây dựng đất nước từ thập niên 1950 đến 1980.
Trong giai đoạn ấy, nhiều thế hệ nghệ sĩ đã đi khắp các nẻo đường Tổ quốc, từ nhà máy, xí nghiệp, công trường đến nông trường; từ miền xuôi đến miền núi để ghi lại bằng nghệ thuật không khí lao động sôi nổi, tinh thần lạc quan và ý chí dựng xây đất nước của các tầng lớp nhân dân.
Những nhịp lao động trên đồng ruộng, nông trường
Đề tài nông nghiệp, nông thôn hiện lên chân thực và giàu sức sống qua nhiều tác phẩm tiêu biểu như “Cấy” của họa sĩ Nguyễn Văn Bình, “Tát nước chống hạn” của Nguyễn Tư Nghiêm, “Trên đồng cỏ nông trường Đồng Giao” của Tạ Thúc Bình, “Đóng thuyền” của Hoàng Kiệt, “Gieo mạ – Gặt mùa” của họa sĩ, nhà điêu khắc Huỳnh Phương Đông…
Những hình ảnh gieo cấy, chống hạn, gặt mùa, chăn nuôi, đóng thuyền… không chỉ phản ánh nhịp sống lao động của một thời mà còn khắc họa tinh thần cần cù, bền bỉ của người Việt Nam trong những năm tháng khôi phục và xây dựng quê hương.
Vững tay súng, chắc tay búa
Trong những năm tháng miền Bắc vừa sản xuất, vừa chiến đấu, hướng về tiền tuyến miền Nam, các họa sĩ đã ghi lại sinh động khí thế lao động, tinh thần đoàn kết và ý chí của toàn dân qua những tác phẩm như “Việt Bắc (đắp đường)” của Đào Đức, “Tiếp vận Tây Nguyên” của Nguyễn Như Huân, “Lao động vì miền Nam” của hai họa sĩ Thanh Ngọc và Trọng Cát…
Khi miền Bắc bước vào thời kỳ công nghiệp hóa, vẻ đẹp của người lao động trong thời đại mới tiếp tục trở thành nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho nghệ thuật. Những đường nét rắn rỏi, khỏe khoắn, sắc áo xanh công nhân và không khí sôi động của nhà máy, hầm mỏ được thể hiện qua “Tổ lắp ráp nhà máy đóng tàu Hải Phòng” của Nguyễn Kao Thương, “Công nhân mỏ” của Nguyễn Sĩ Tốt…
Qua mỗi tác phẩm, hình ảnh người công nhân không chỉ được khắc họa trong lao động sản xuất mà còn trở thành biểu tượng của sức mạnh, ý chí và niềm tin vào công cuộc xây dựng đất nước.
Vẻ đẹp con người trong những điều bình dị
Bên cạnh những công trình, nhà máy, cánh đồng và nông trường, triển lãm còn dành nhiều tác phẩm khắc họa vẻ đẹp đời thường của con người Việt Nam ở mọi lứa tuổi, tầng lớp.
Đó là hình ảnh gần gũi trong “Đưa cơm ra đồng” của nhà điêu khắc Nguyễn Quốc Hùng, “Bé cho gà ăn” của nhà điêu khắc Nguyễn Phú Cường; là đức tính thật thà, trong sáng qua tác phẩm “Không tham của rơi” của nghệ nhân Đào Văn Can.
Tinh thần ham học hỏi, một nét đẹp bền vững trong đời sống văn hóa của người Việt Nam, cũng được thể hiện qua “Học hỏi lẫn nhau” của họa sĩ Nguyễn Đỗ Cung và “Nữ công nhân đứng đọc sách” của nhà điêu khắc Cần Thư Công.
Mỗi tác phẩm là một lát cắt của đời sống, góp phần tạo nên bức tranh chân thực và sinh động về một thời kỳ mà lao động, học tập, cống hiến và tinh thần tập thể trở thành những giá trị đẹp đẽ trong đời sống xã hội.
“Ký ức những năm tháng không quên” không chỉ là hành trình trở về quá khứ qua ngôn ngữ mỹ thuật, mà còn là sự tôn vinh tinh thần lao động, ý chí kiên cường và những phẩm chất cao đẹp của con người Việt Nam.
Qua hơn 50 tác phẩm được giới thiệu, triển lãm gợi nhắc về những năm tháng cả dân tộc đồng lòng khôi phục kinh tế, kiến thiết quê hương, xây dựng đất nước; từ đó khơi dậy niềm tự hào, lòng tự tôn dân tộc và tiếp thêm khát vọng vươn lên trong mỗi người hôm nay.
Triển lãm “Ký ức những năm tháng không quên” diễn ra từ ngày 25/8 đến 8/9/2026
tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, 66 Nguyễn Thái Học, Hà Nội.
M.T
ảnh: Vnfam