Ngày 17/6/2026, tại Trụ sở UNESCO ở Paris (Pháp), trong khuôn khổ chuỗi hoạt động kỷ niệm 50 năm quan hệ Việt Nam – UNESCO (1976 – 2026), Ủy ban Quốc gia Việt Nam về UNESCO phối hợp với UBND thành phố Hà Nội và Phái đoàn Thường trực Việt Nam bên cạnh UNESCO tổ chức chương trình văn hóa “Đạo học” nhân dịp kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám – cơ sở giáo dục đại học quốc gia đầu tiên của Việt Nam.
Sự kiện diễn ra trong thời gian tổ chức Kỳ họp Đại hội đồng các quốc gia thành viên Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể, thu hút hơn 200 đại biểu quốc tế tham dự, gồm các Bộ trưởng, Trưởng đoàn các nước, Đại sứ, đại diện hơn 100 quốc gia thành viên UNESCO cùng đông đảo bạn bè quốc tế.
Tham dự chương trình, về phía Việt Nam có Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia Việt Nam về UNESCO Ngô Lê Văn; Đại sứ Việt Nam tại Pháp Trịnh Đức Hải; Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Thường trực Việt Nam bên cạnh UNESCO Nguyễn Thị Vân Anh; Tổng Thư ký Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam Lê Thị Hồng Vân. Về phía UNESCO có Tổng Giám đốc UNESCO Khaled El-Enany; Trợ lý Tổng Giám đốc UNESCO về Văn hóa Nayef Al-Fayez; Chủ tịch Đại hội đồng UNESCO Khondker Talha và Chủ tịch Hội đồng Chấp hành UNESCO Nasser bin Hamad Hanzab.
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Chủ tịch Uỷ ban Quốc gia UNESCO Việt Nam Ngô Lê Văn nhấn mạnh Văn Miếu – Quốc Tử Giám, với lịch sử gần một thiên niên kỷ, là biểu tượng tiêu biểu của nền văn hiến Việt Nam, kết tinh truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo, trọng dụng hiền tài và niềm tin sâu sắc rằng giáo dục, tri thức và con người là nền tảng cho sự phát triển bền vững của quốc gia. Với 82 bia Tiến sĩ được UNESCO ghi danh là Di sản tư liệu thuộc Chương trình Ký ức thế giới, Văn Miếu – Quốc Tử Giám ngày nay đã trở thành biểu tượng văn hóa của Hà Nội và Việt Nam, minh chứng cho truyền thống nghìn năm luôn đề cao tri thức, giáo dục và nhân tài.
Thứ trưởng Ngô Lê Văn đồng thời khẳng định, cùng với Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hoàng thành Thăng Long – Di sản văn hóa thế giới được UNESCO ghi danh – là những minh chứng tiêu biểu cho sự hợp tác hiệu quả giữa Việt Nam và UNESCO trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Hai di sản giữa lòng Thủ đô Hà Nội, một biểu tượng của tri thức và hiền tài, một biểu tượng của lịch sử và bản sắc dân tộc, cùng gửi tới thế giới thông điệp về vai trò của văn hóa và giáo dục đối với hòa bình, phát triển bền vững và tương lai nhân loại.
Nhân dịp kỷ niệm 50 năm quan hệ Việt Nam – UNESCO, Thứ trưởng Ngô Lê Văn khẳng định mối quan hệ đối tác giữa Việt Nam và UNESCO ngày càng phát triển toàn diện, thực chất và hiệu quả. UNESCO luôn là người bạn, đối tác tin cậy đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình tái thiết đất nước, đổi mới, hội nhập quốc tế và phát triển. Đồng thời, Việt Nam ngày càng khẳng định vai trò là thành viên tích cực, có trách nhiệm, chủ động đóng góp vào các mục tiêu chung của UNESCO.
Thứ trưởng cho biết, trong kỷ nguyên phát triển mới, với tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Nghị quyết số 06-NQ/TW về triển khai đường lối đối ngoại của Đại hội Đảng XIV, Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy văn hóa như một nguồn lực nội sinh quan trọng; đẩy mạnh bảo tồn và phát huy giá trị các di sản; đồng thời chủ động đóng góp vào giao lưu văn hóa, hợp tác đa phương và các mục tiêu chung của UNESCO vì hòa bình, phát triển bền vững và tiến bộ của nhân loại.
Phát biểu tại chương trình, Trợ lý Tổng Giám đốc UNESCO về Văn hóa Nayef Al-Fayez đánh giá cao ý nghĩa đặc biệt của Văn Miếu – Quốc Tử Giám – biểu tượng tiêu biểu về văn hóa và lịch sử của Việt Nam. Ông cho rằng, vượt lên trên các giá trị kiến trúc và lịch sử, Văn Miếu – Quốc Tử Giám là minh chứng sinh động cho truyền thống lâu đời của Việt Nam trong việc đề cao tri thức, giáo dục và học thuật; đồng thời thể hiện quan niệm rằng di sản không chỉ là ký ức của quá khứ mà còn là nguồn cảm hứng cho hiện tại và tương lai.
Theo ông Nayef Al-Fayez, những giá trị mà Văn Miếu – Quốc Tử Giám đại diện như tinh thần hiếu học, sự tiếp nối văn hóa và khát vọng tri thức có sự tương đồng sâu sắc với sứ mệnh của UNESCO trong thúc đẩy giáo dục, bảo vệ di sản và tăng cường đối thoại giữa các dân tộc. Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động hiện nay, văn hóa tiếp tục là nguồn lực quan trọng cho khả năng thích ứng và phát triển bền vững; Văn Miếu – Quốc Tử Giám là minh chứng cho vai trò của di sản như cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, thúc đẩy học hỏi, đối thoại và hiểu biết lẫn nhau.
Giới thiệu về Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Giám đốc Trung tâm Hoạt động VHKH Văn Miếu – Quốc Tử Giám Lê Xuân Kiêu khẳng định Hà Nội sẽ tiếp tục gìn giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị của Văn Miếu – Quốc Tử Giám, để di sản không chỉ là biểu tượng của truyền thống hiếu học, tôn vinh tri thức và nhân tài của dân tộc Việt Nam mà còn tiếp tục truyền cảm hứng cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Trong khuôn khổ chương trình, các đại biểu đã thưởng thức chương trình nghệ thuật “Đạo học” đặc sắc, giới thiệu chiều sâu văn hóa Việt Nam thông qua triển lãm, âm nhạc, áo dài và nghệ thuật trình diễn. Các bộ sưu tập áo dài của Nhà thiết kế Minh Hạnh lấy cảm hứng từ truyền thống giáo dục Việt Nam đã lan tỏa những giá trị Nhân – Lễ – Nghĩa – Trí – Tín, đề cao việc học không chỉ nhằm tiếp thu tri thức mà còn để hoàn thiện nhân cách và nuôi dưỡng con người. Cùng với đó, tiếng hát của Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Lam và các màn trình diễn áo dài, thổ cẩm Tây Bắc, A Lưới, Tây Nguyên cùng tơ lụa Việt Nam đã giới thiệu tới bạn bè quốc tế vẻ đẹp đa dạng của văn hóa 54 dân tộc Việt Nam – một nền văn hóa thống nhất trong đa dạng, luôn được gìn giữ, sáng tạo và trao truyền qua nhiều thế hệ.
Chương trình cũng dành không gian cho các hoạt động trải nghiệm tương tác với di sản, giúp các đại biểu quốc tế trực tiếp tiếp cận các chất liệu, kỹ thuật và biểu tượng văn hóa truyền thống của Việt Nam. Thông qua các hoạt động này, người tham dự không chỉ quan sát mà còn trực tiếp cảm nhận những giá trị đặc sắc của tri thức, thư tịch, khoa bảng và mỹ thuật truyền thống Việt Nam.
Bên cạnh đó, các đại biểu còn có dịp trải nghiệm di sản ẩm thực, thưởng thức những món ăn tiêu biểu của Hà Nội và các vùng miền, qua đó cảm nhận những giá trị văn hóa được kết tinh qua hàng nghìn năm lịch sử.
Là một trong những hoạt động nổi bật trong chuỗi sự kiện kỷ niệm 50 năm quan hệ Việt Nam – UNESCO, chương trình “Đạo học” không chỉ góp phần quảng bá giá trị Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Thăng Long – Hà Nội nghìn năm văn hiến và văn hóa Việt Nam tới bạn bè quốc tế, mà còn thể hiện sinh động mối quan hệ đối tác Việt Nam – UNESCO ngày càng toàn diện, thiết thực và hiệu quả.
Vy Vy
Ảnh: BTC