Di sản – Bảo tồn

Lễ tưởng niệm 909 năm ngày mất Hoàng Thái hậu Ỷ Lan

Ngày 6/9, tại Khu di tích đền – chùa Bà Tấm, xã Gia Lâm, UBND xã Gia Lâm tổ chức Lễ tưởng niệm 909 năm ngày mất Hoàng Thái hậu Ỷ Lan (25-7 năm Đinh Dậu 1117 – 25-7 năm Bính Ngọ 2026).

Đại biểu Trung ương tới dự buổi lễ có các đồng chí: Lê Thị Thủy, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam; Nguyễn Thị Minh Hương, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam; Phạm Thị Hương Giang, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Công tác Phụ nữ Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam; Nguyễn Thị Tuyết, Giám đốc Bảo tàng Mặt trận, kiêm Giám đốc Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam; Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Quang Tiến, Giám đốc Học viện Phụ nữ Việt Nam; Phí Quốc Thuyên, Tổng Biên tập Báo Phụ nữ Việt Nam.

Đại biểu thành phố Hà Nội dự buổi lễ có đồng chí Lê Kim Anh, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Hà Nội cùng đại diện các sở, ban, ngành thành phố; các đồng chí nguyên lãnh đạo huyện Gia Lâm qua các thời kỳ; lãnh đạo các xã Phù Đổng, Bát Tràng, Thuận An.

Lãnh đạo xã Gia Lâm dự buổi lễ có các đồng chí: Lê Ngọc Anh, Thành ủy viên, Bí thư Đảng ủy; Phùng Thị Hoài Hương, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã; Dương Viết Cường, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã cùng các đồng chí trong Ban Thường vụ Đảng uỷ; Thường trực HĐND; lãnh đạo UBND; Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã Gia Lâm; đại diện các phòng, ban, ngành, đoàn thể, các thôn, tổ dân phố, các cơ sở tôn giáo, cơ quan, doanh nghiệp, trường học và đông đảo nhân dân.

Trước khi diễn ra lễ tưởng niệm, trong không khí trang nghiêm, thành kính các đồng chí lãnh đạo, đại biểu, khách quý đã dâng hương tại khu vực Chùa và Đền Mẫu, thành kính tưởng nhớ Hoàng Thái hậu Ỷ Lan.

Hoàng Thái hậu Ỷ Lan, tên thật là Lê Thị Yến, sinh tại hương Thổ Lỗi, vùng đất nay thuộc xã Gia Lâm. Từ một người phụ nữ của vùng quê, bằng tài năng, trí tuệ và đức độ, bà được vua Lý Thánh Tông đưa về cung, phong làm Nguyên phi Ỷ Lan, sau trở thành Hoàng Thái hậu dưới triều Lý Nhân Tông.

Gắn bó với một giai đoạn phát triển rực rỡ của vương triều Lý, Ỷ Lan là một trong những nhân vật nữ có vai trò nổi bật trong lịch sử Đại Việt. Bà hai lần đảm nhiệm việc triều chính khi vua đi vắng và khi vua còn nhỏ tuổi, góp phần giữ vững kỷ cương, ổn định xã hội và chăm lo đời sống nhân dân.

Trong quá trình trị vì và tham gia việc nước, bà đặc biệt quan tâm đến sản xuất và đời sống người dân; khuyến khích trồng dâu, nuôi tằm, phát triển nghề nghiệp, chú trọng việc đắp đê, phòng chống thiên tai, bảo vệ sức kéo phục vụ sản xuất. Khi xảy ra mất mùa, đói kém, bà cho mở kho cứu trợ, giúp đỡ người nghèo. Bà cũng quan tâm đến giáo dục, văn hóa và đời sống tinh thần, có nhiều đóng góp đối với sự phát triển của Phật giáo và việc xây dựng chùa tháp. Những dấu ấn đó góp phần làm nên hình ảnh Nguyên phi Ỷ Lan – Hoàng Thái hậu Ỷ Lan là một phụ nữ có tài trị quốc, an dân, được hậu thế ghi nhớ và nhân dân tôn kính.

Đồng chí Nguyễn Ngọc Dũng, Ủy viên BTV Đảng ủy, Phó Chủ tịch UBND xã Gia Lâm, Trưởng Ban Tổ chức phát biểu tại lễ tưởng niệm

Phát biểu tại lễ tưởng niệm, đồng chí Nguyễn Ngọc Dũng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chủ tịch UBND xã Gia Lâm, Trưởng Ban Tổ chức lễ tưởng niệm, nhấn mạnh: Sau 909 năm, tên tuổi, công lao và những giá trị mà Hoàng Thái hậu Ỷ Lan để lại vẫn được các thế hệ trân trọng, gìn giữ và tiếp nối. Hằng năm, vào ngày 25-7 âm lịch, nhân dân địa phương và du khách thập phương về khu di tích dâng hương, tưởng nhớ và tri ân công đức của bà. Theo ông Nguyễn Ngọc Dũng, đền – chùa Bà Tấm không chỉ là nơi gắn với quê hương, cuộc đời và sự nghiệp của Hoàng Thái hậu Ỷ Lan, mà còn là một địa chỉ lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa có ý nghĩa.

Chùa Linh Nhân Tư Phúc được xây dựng từ thời Lý tại quê hương của bà; sau khi bà qua đời, nơi đây được lập đền thờ. Cụm di tích được xếp hạng Di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia năm 1996. Đặc biệt, đôi sư tử đá thời Lý và khám thờ gỗ sơn son thếp vàng thời Mạc tại di tích đã được công nhận là Bảo vật quốc gia. Phát huy giá trị di sản, những năm qua, xã Gia Lâm quan tâm bảo tồn, tu bổ, chỉnh trang cảnh quan khu di tích; đồng thời tổ chức các hoạt động văn hóa, tín ngưỡng gắn với việc tưởng nhớ Hoàng Thái hậu Ỷ Lan, góp phần giáo dục truyền thống và quảng bá giá trị di sản địa phương.

Ông Nguyễn Ngọc Dũng cho rằng, việc tổ chức lễ tưởng niệm không chỉ là dịp bày tỏ lòng biết ơn đối với tiền nhân, mà còn góp phần bồi đắp truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, nâng cao ý thức của cộng đồng trong gìn giữ lịch sử, văn hóa và bản sắc của quê hương. Việc bảo tồn và phát huy giá trị khu di tích cần sự chung tay của các cấp, các ngành, các nhà nghiên cứu, tổ chức, doanh nghiệp và nhân dân.

 

Hoạt động tế lễ
Múa Sênh tiền

Lễ tưởng niệm năm nay diễn ra trong hai ngày 5 và 6-9, với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao. Theo đó, trước ngày lễ chính đã diễn ra các nghi lễ truyền thống, thi đấu bóng chuyền hơi nam, nữ, chương trình giới thiệu, quảng bá sản phẩm du lịch, thả đèn hoa đăng và Liên hoan dân ca, dân vũ, dân nhạc các thôn, tổ dân phố trên địa bàn xã.

Giải bóng chuyền hơi nam nữ

Trong ngày 6-9, bên cạnh lễ dâng hương, lễ tưởng niệm, chương trình có các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, biểu diễn múa sênh tiền, đặc biệt là nghi thức thả chim phóng sinh, mang ý nghĩa hướng thiện, cầu mong quốc thái dân an, cuộc sống bình an, tốt đẹp.

Lễ tưởng niệm 909 năm ngày mất Hoàng Thái hậu Ỷ Lan diễn ra trong không khí trang trọng, thành kính và tự hào, để lại nhiều ấn tượng sâu sắc trong lòng đại biểu, nhân dân và du khách thập phương.

Đây là dịp để cán bộ, đảng viên và nhân dân xã Gia Lâm tưởng nhớ, tri ân một nhân vật lịch sử có nhiều đóng góp đối với đất nước; qua đó tiếp tục gìn giữ, phát huy những giá trị lịch sử, văn hóa của vùng đất quê hương Ỷ Lan trong quá trình xây dựng Gia Lâm ngày càng văn minh, giàu đẹp.

Hoàng Anh

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *