Tối 13/9/2026, tại sân khấu Nhà Bát Giác bên hồ Hoàn Kiếm, chương trình “Âm nhạc cộng đồng” do Nhà hát Cải lương Hà Nội thực hiện tiếp tục mang những câu ca về quê hương, đất nước, con người Việt Nam nói chung, Hà Nội nói riêng đến gần công chúng trong không gian mở. Qua những làn điệu cải lương, ca cổ, tân cổ và xẩm, mỗi tiết mục không chỉ là một phần trình diễn nghệ thuật mà còn mở ra những câu chuyện văn hóa, để người dân và du khách có thêm một cách khám phá Hà Nội từ những giá trị được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Mở đầu chương trình là tiết mục “Viết tiếp câu chuyện hòa bình” qua phần trình bày của nghệ sĩ Quang Thanh, Xuân Vương cùng tốp múa, tạo nên sắc thái trang trọng cho đêm diễn. Từ hình ảnh lá cờ Tổ quốc đến những giai điệu về hòa bình, tiết mục gợi nhắc về giá trị của cuộc sống hôm nay – thành quả được đánh đổi bằng biết bao hy sinh của ông cha, của các thế hệ đi trước, đồng thời cũng là trách nhiệm được trao lại cho những người đang sống trong hiện tại.
Mạch cảm xúc tiếp tục được nối dài qua các tiết mục ca cổ “Hoa Mua trắng”, “Thăng Long điểm hẹn”, “Hãy yên lòng mẹ ơi”; tân cổ “Dấu chân phía trước”, “Lời ru đất nước”, “Sợi nhớ sợi thương”, “Gợi nhớ quê hương”. Không đi theo một câu chuyện duy nhất, các tiết mục mở ra nhiều lát cắt về đất nước: tình mẫu tử, tình yêu quê hương, sự tri ân đối với những thế hệ đi trước và niềm tin hướng về tương lai.
Sự đan xen giữa các thể loại tạo nên một chương trình có tiết tấu đa dạng, đồng thời cho thấy sức biểu đạt phong phú của nghệ thuật truyền thống. Những câu ca không chỉ kể chuyện bằng âm nhạc mà còn mang theo ký ức, tình cảm và những giá trị văn hóa được hình thành trong đời sống của cộng đồng.
Đặc biệt, tiết mục xẩm “Hà thành 36 phố phường” trở thành một điểm nhấn khi đưa câu chuyện về Hà Nội đến với khán giả bằng những câu hát mộc mạc, giàu tính tự sự. Qua tiếng xẩm, hình ảnh phố cổ hiện lên với những con phố gắn với nghề, những góc chợ, những gánh hàng rong và nhịp sống từng làm nên diện mạo riêng của Hà Nội.
Trong không gian Nhà Bát Giác bên hồ Hoàn Kiếm, câu chuyện ấy lại được tiếp tục kể với những người nghe của hôm nay. Với người Hà Nội, đó có thể là sự trở về với những ký ức thân thuộc; với du khách, đặc biệt những người lần đầu đến Thủ đô, đó có thể là một cách khám phá Hà Nội không chỉ qua những địa danh, mà qua câu chuyện về con người, phố nghề, nếp sống và ký ức văn hóa của thành phố.
Một câu hát về 36 phố phường vì thế không chỉ dừng lại ở giá trị thưởng thức. Nó có thể khơi gợi sự tò mò để người nghe muốn tìm hiểu thêm về những con phố, những nghề xưa và những nếp sống đã góp phần tạo nên Hà Nội hôm nay. Từ sân khấu, câu chuyện văn hóa có thể tiếp tục hành trình của mình trong trải nghiệm của mỗi người.
Cùng với đó, các tiết mục “Quê hương ba miền”, “Gánh hàng rong”, “Sầu vương ý nhạc” gợi mở những hình ảnh gần gũi của đời sống và ký ức. Khép lại chương trình là trích đoạn “Chung sắc mai đào”, với sự tham gia của NSƯT Quang Thanh, nghệ sĩ Thiên Hương cùng nhóm múa.
Sự đa dạng của chương trình giúp khán giả có thể tiếp cận nghệ thuật truyền thống từ nhiều góc độ. Đó là những câu vọng cổ sâu lắng, những làn điệu dân gian, tiếng hát kể chuyện phố phường hay những trích đoạn sân khấu giàu tính biểu cảm. Mỗi loại hình có một ngôn ngữ riêng nhưng cùng góp phần kể những câu chuyện về đất nước, con người và văn hóa Việt Nam.
Đáng chú ý, những câu chuyện ấy được kể trong một không gian công cộng, nơi người dân và du khách đang trực tiếp trải nghiệm Hà Nội. Đây cũng là giá trị của “Âm nhạc cộng đồng” – chương trình được duy trì định kỳ tại Nhà Bát Giác, tạo thêm một điểm chạm để công chúng gặp gỡ nghệ thuật truyền thống, đồng thời khám phá văn hóa Thủ đô qua âm nhạc và sân khấu.
Từ một câu hát về 36 phố phường, một làn điệu về Thăng Long hay những câu chuyện về quê hương, đất nước, nghệ thuật mở ra những trải nghiệm văn hóa mà du khách có thể mang theo trong hành trình khám phá Hà Nội. Với người dân Thủ đô, đó cũng là cơ hội để những giá trị quen thuộc được nhìn nhận từ một góc độ mới. Khi nghệ thuật bước vào không gian công cộng và trở thành một phần của trải nghiệm đô thị, những giá trị văn hóa truyền thống có thêm điều kiện để tiếp cận công chúng rộng rãi hơn.
Đây cũng chính là một hướng đi trong phát triển công nghiệp văn hóa của Hà Nội: biến những giá trị văn hóa, di sản và nguồn lực sáng tạo của thành phố thành các sản phẩm, hoạt động văn hóa có khả năng thu hút công chúng, tạo trải nghiệm và sức hấp dẫn cho điểm đến. “Âm nhạc cộng đồng” vì thế không chỉ mang ý nghĩa biểu diễn phục vụ nhân dân, mà còn góp phần hình thành những sản phẩm văn hóa phù hợp với không gian đô thị, đáp ứng nhu cầu thưởng thức và khám phá của người dân, du khách.
Định hướng này phù hợp với Chương trình hành động số 08-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, trong đó Hà Nội đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái văn hóa – sáng tạo đa dạng, hiện đại; phát triển công nghiệp văn hóa thành ngành kinh tế mũi nhọn, đồng thời đưa các chương trình nghệ thuật chất lượng cao mang thương hiệu Thủ đô đến gần công chúng và tạo sức lan tỏa rộng hơn.
Từ những sân khấu định kỳ như Nhà Bát Giác, những giá trị tưởng như thuộc về ký ức đang tiếp tục được kể bằng ngôn ngữ của nghệ thuật hôm nay. Khi một câu hát có thể dẫn người nghe đến một câu chuyện về phố phường, một làn điệu có thể gợi mở hành trình khám phá văn hóa, thì nghệ thuật truyền thống không chỉ được gìn giữ mà còn trở thành nguồn lực để sáng tạo sản phẩm, tạo trải nghiệm và gia tăng sức hấp dẫn của điểm đến. Đó cũng là một cách để văn hóa thực sự trở thành nguồn lực cho sự phát triển công nghiệp văn hóa của Hà Nội.
NT