Hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám – Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076 – 2026), Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám phối hợp cùng Vietnam Pen Show chính thức phát động Cuộc thi “950 Nét Chữ”.
Cuộc thi được tổ chức nhằm tạo không gian để nghệ thuật thư pháp truyền thống kết nối với các hình thức sáng tạo chữ viết đương đại. Thông qua những nét chữ hôm nay, Cuộc thi góp phần tôn vinh truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo, trọng tri thức, trọng dụng hiền tài và lan tỏa những giá trị đạo học, văn hiến Việt Nam trong đời sống đương đại.
Với chủ đề “Đạo học – Hiền tài – Văn hiến” và thông điệp “950 năm Đạo học – 950 Nét chữ hôm nay”, Cuộc thi hướng tới sự tiếp nối giữa truyền thống và hiện tại. 950 năm Quốc Tử Giám là dấu mốc gắn với lịch sử giáo dục, khoa cử và truyền thống trọng dụng hiền tài của dân tộc; còn “950 Nét chữ hôm nay” là sự kế thừa và sáng tạo của các thế hệ đương đại đối với những giá trị đã được vun đắp qua nhiều thế kỷ.
Từ cách tiếp cận đó, “nét chữ” không chỉ được nhìn nhận như một hình thức thể hiện ngôn ngữ mà còn là nơi chuyên chở tri thức, tư tưởng, nhân cách, tình cảm và trách nhiệm của mỗi người đối với gia đình, cộng đồng và đất nước. Cuộc thi vì vậy không đơn thuần tìm kiếm những tác phẩm thư pháp đẹp mà còn khuyến khích người tham gia tìm hiểu, cảm nhận và chuyển hóa các giá trị của Văn Miếu – Quốc Tử Giám thành nguồn cảm hứng sáng tạo nghệ thuật phù hợp với đời sống hôm nay.
Cuộc thi dành cho nghệ sĩ, thư pháp gia, người thực hành thư pháp và nghệ thuật chữ viết, người yêu chữ viết, học sinh, sinh viên và công chúng trong nước, quốc tế quan tâm đến các giá trị văn hóa, đạo học và văn hiến. Trong đó, thế hệ trẻ, các câu lạc bộ, nhóm sáng tạo, cơ sở giáo dục và cộng đồng thực hành thư pháp được khuyến khích tham gia, góp phần mở rộng sự tiếp cận của công chúng đối với các giá trị của Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
Các tác phẩm được thực hiện theo ba bảng thi gồm thư pháp Hán Nôm, thư pháp Quốc ngữ và “Nét chữ Trẻ” dành cho người dưới 18 tuổi. Không gian sáng tạo được mở rộng từ thư pháp Hán Nôm, thư pháp Quốc ngữ đến các hình thức nghệ thuật chữ viết đương đại, trên giấy, lụa hoặc những chất liệu phù hợp. Nội dung sáng tác tập trung vào truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo; tri thức, nhân cách và trách nhiệm với cộng đồng, đất nước; hình ảnh người thầy, người học và hành trình trưởng thành; lịch sử, văn hiến và bản sắc văn hóa Việt Nam.
Người dự thi có thể lựa chọn một chữ, từ, cụm từ, câu hoặc đoạn chữ; thơ, văn, danh ngôn, câu đối, ca dao, tục ngữ, thành ngữ hoặc những nội dung do chính mình sáng tác. Các nội dung trích dẫn cần có nguồn rõ ràng, trong khi tác phẩm Hán Nôm phải bảo đảm sự chính xác về văn tự, nội dung và ý nghĩa. Mỗi tác giả được gửi tối đa 3 tác phẩm và chịu trách nhiệm về tính nguyên bản cũng như nội dung của tác phẩm.
Một trong những yêu cầu đáng chú ý của Cuộc thi là đề cao tính chân thực của nét chữ. Tác phẩm phải do chính người dự thi thực hiện, không sao chép và không sử dụng công nghệ AI hoặc các hình thức hậu kỳ làm thay đổi nét chữ, màu mực, màu giấy, cấu trúc hay bản chất của tác phẩm. Quy định này nhằm bảo đảm mỗi tác phẩm thực sự là dấu ấn sáng tạo của người viết, đồng thời giữ được giá trị nguyên bản của nghệ thuật chữ viết.
Thời gian tiếp nhận đăng ký và nhận tác phẩm kéo dài từ ngày 5/9 đến hết ngày 30/10/2026. Thí sinh có thể gửi tác phẩm trực tiếp về Hồ Văn, số 58 phố Quốc Tử Giám, phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám, thành phố Hà Nội hoặc gửi hình ảnh, bản scan tác phẩm qua email vmqtg.hovan@gmail.com. Sau vòng sơ khảo và chung khảo, lễ trao giải, triển lãm và các hoạt động liên quan dự kiến diễn ra từ ngày 5 đến ngày 6/12/2026 theo chương trình chính thức.
Cuộc thi dự kiến trao Giải đặc biệt “Nét Khuê Văn”, cùng các giải Nhất, Nhì, Ba và các giải chuyên đề theo từng bảng thi. Tuy nhiên, giá trị của cuộc thi không chỉ nằm ở những giải thưởng dành cho các tác phẩm xuất sắc mà còn ở hành trình đưa những tác phẩm ấy đến gần hơn với cộng đồng.
Đặc biệt, 95 tác phẩm tiêu biểu sẽ được tuyển chọn để trưng bày tại Triển lãm “Nét chữ” tổ chức tại Hồ Văn, thuộc Di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Các tác phẩm sẽ được số hóa, giới thiệu và lưu trữ trong Thư viện số “950 Nét chữ”, qua đó tạo nên một không gian lưu giữ những sáng tạo của cộng đồng nhân dấu mốc 950 năm Quốc Tử Giám.
Từ những tác phẩm được tuyển chọn, các tác giả còn cùng góp phần tạo nên tác phẩm sắp đặt cộng đồng “Bức tường 950 Nét Chữ”. Không chỉ là một sản phẩm nghệ thuật, “Bức tường 950 Nét Chữ” mang ý nghĩa biểu trưng cho sự tiếp nối của truyền thống đạo học qua các thế hệ. Mỗi nét chữ là một dấu ấn riêng, nhưng khi đặt cạnh nhau sẽ tạo thành một câu chuyện chung về tri thức, văn hiến, tinh thần hiếu học và khát vọng đóng góp cho cộng đồng, đất nước.
Với sự kết nối giữa giá trị truyền thống và tinh thần sáng tạo đương đại, “950 Nét Chữ” kỳ vọng trở thành một hoạt động văn hóa, nghệ thuật có sức lan tỏa trong cộng đồng nhân dịp kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám. Từ những nét chữ được viết hôm nay, những giá trị của đạo học, hiền tài và văn hiến Việt Nam tiếp tục được kế thừa, làm mới và lan tỏa trong đời sống đương đại.
Người dự thi thực hiện đăng ký và gửi tác phẩm bằng hình thức trực tuyến theo hướng dẫn của Ban Tổ chức qua Form đăng ký và tìm hiểu về thể lệ cuộc thi tại đây.
PV