Đình và Nghè Mai Động là nơi thờ phụng ông bao thế hệ qua.
Ngày 28/3/2026, phường Tương Mai đã long trọng tổ chức Lễ dâng hương tưởng niệm 1983 năm ngày hóa của tướng Tam Trinh (43-2026). Đến dự có các đồng chí lãnh đạo Đảng uỷ – HĐND – UBND – UB MTTQ Việt Nam phường, đông đảo Nhân dân và du khách thập phương.
Đô uý Tam Trinh sinh ngày 05 tháng giêng năm Nhâm Dần (năm 22 trước Công nguyên). Ông là người có tướng mạo thiên tư khác người thường: 3 tuổi biết lễ nghĩa, nghe cha giảng bài cho học trò mà thông suốt. 3 tuổi đã thông kinh sử và biết nghề võ. Thán phục ông, người đương thời đã tôn ông là “Thánh trẻ” và đặt tên ông là Tam Trinh. Năm 18 tuổi, sau khi cha mẹ mất, ông lo dạy dân Nam châu về phong hoá. Vì mến đức mến tài dân bầu ông làm Châu trưởng. Sau ông đi khắp nơi du ngoạn, tới trang Mai Động, thấy dân ít biết về học thuật, ông bèn cho mở trường dạy cả văn lẫn võ, dạy nghề làm đậu phụ.
Mùa xuân năm 40, hưởng ứng lời hiệu triệu của Hai Bà Trưng, trường học của ông bỗng chốc trở thành đạo quân lớn có tới 5 nghìn tráng đinh tham gia, 30 bô lão trong trại cũng tự nguyện xin làm bề tôi và cùng lên Hát Môn tụ nghĩa. Hai Bà Trưng phong chức cho ông là Đô uý thống lĩnh một đạo quân tiến thẳng tới Luy Lâu, đánh một trận thắng lớn, Tô Định phải cải trang thành dân thường mới trốn thoát. Cuối năm 42, Mã Viện lại sang xâm chiếm nước ta, ông được phong chức Liệt Hầu trấn giữ một vùng hiểm yếu của chấn Sơn Nam. Khi Hai Bà Trưng cho quân rút về vùng Cấm Khê (Ba Vì) thì ông cũng cho quân về cố thủ ở Mai Động.
Sau ngày Hai Bà Trưng hy sinh thì đồn luỹ của ông ở đây cũng bị giặc vây chặt. Đêm ngày 10 tháng 2 năm Quý Mão (tức năm 43), ông lên ngựa cùng quân sỹ đánh một trận huyết chiến nhưng vì lực lượng không tương xứng, đoàn quân của ông vừa đến xứ Gò Đống thì hy sinh, năm ấy ông 63 tuổi.
Đình và Nghè Mai Động là nơi thờ phụng tướng Tam Trinh bao thế hệ qua
Sau ngày mất, nhớ ơn người có công lập làng, Nhân dân Mai Động thờ ông làm Thành hoàng Làng và thường mở Hội Vật để tưởng niệm ông vào các ngày mồng 4, mồng 5, mồng 6 tết Nguyên đán hàng năm. Đình và Nghè Mai Động là nơi thờ phụng ông bao thế hệ qua; Năm 1986 đã được Nhà nước công nhận và xếp hạng di tích lịch sử. Trong đình Mai Động có đôi câu đối ca ngợi công lao của ông:
“Đức bác thánh văn truyền Việt địa
Uy dương thần vũ chấn nam thiên”
Tức là “Văn thánh đức cao truyền đất Việt
Võ thần vui mạnh dậy trời nam”
Hiện nay, bên bờ sông Kim Ngưu, nơi chiến trường xưa in dấu đã được thành phố Hà Nội đặt tên con đường lớn mang tên Tam Trinh.
Hàng năm, phường Mai Động trước đây, phường Tương Mai ngày nay đều tổ chức Lễ dâng hương tưởng nhớ công lao của ông. Qua đó khơi dậy cho các thế hệ mai sau về niềm tự hào dân tộc, lòng yêu quê hương đất nước.
T. M