Sáng 26/2, Đoàn kiểm tra liên ngành Thành phố do đồng chí Phạm Xuân Tài – Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội làm Trưởng đoàn đã kiểm tra, làm việc với UBND xã Ba Vì về công tác chuẩn bị tổ chức Lễ hội Tản Viên Sơn Thánh xuân Bính Ngọ 2026.
Sẵn sàng các điều kiện tổ chức, bảo đảm an toàn và phát huy giá trị di sản
Theo báo cáo, xã Ba Vì đã ban hành đầy đủ văn bản chỉ đạo, xây dựng kế hoạch cụ thể, thành lập Ban Tổ chức, kiện toàn nhân sự và phân công nhiệm vụ rõ ràng cho từng bộ phận. Lễ hội diễn ra từ ngày 27/2 đến 3/3/2026 (tức 11–15 tháng Giêng năm Bính Ngọ) tại Khu di tích lịch sử văn hóa Quốc gia Đền Hạ, đền Trung, đền Thượng trên dãy núi Ba Vì. Đây là sinh hoạt văn hóa truyền thống tiêu biểu của vùng xứ Đoài, gắn với tín ngưỡng thờ Tản Viên Sơn Thánh – vị thần núi linh thiêng trong “Tứ bất tử” của tín ngưỡng dân gian Việt Nam.
Chương trình lễ hội được xây dựng phong phú, kết hợp hài hòa giữa phần lễ trang nghiêm và phần hội sôi nổi với các trò chơi dân gian như kéo co, ném còn, bắn nỏ, đẩy gậy, bóng chuyền; biểu diễn cồng chiêng dân tộc Mường, múa chuông của đồng bào Dao; cùng hội chợ thương mại quy mô khoảng 60 gian hàng.
Một trong những điểm nhấn đặc sắc của lễ hội là nghi thức rước nước từ Sông Đà về đền Hạ. Nghi lễ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, tái hiện truyền thống trị thủy gắn với hình tượng Đức Thánh Tản, thể hiện ước vọng mưa thuận gió hòa, cuộc sống ấm no của cư dân vùng núi Tản. Sắc màu văn hóa của lễ hội còn được thể hiện qua tiếng cồng chiêng vang vọng núi rừng và các tiết mục múa chuông đặc trưng, góp phần tái hiện đời sống văn hóa truyền thống, tăng sức hấp dẫn và chiều sâu trải nghiệm cho du khách.
Cùng với việc xây dựng nội dung chương trình, công tác bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm được triển khai đồng bộ. Xã đã xây dựng phương án phân luồng giao thông đường bộ, đường thủy; lắp đặt biển chỉ dẫn; bố trí lực lượng điều tiết tại các điểm trọng yếu, bảo đảm an toàn cho lễ rước nước. Các bãi trông giữ xe được quy hoạch, có lực lượng công an đảm bảo trật tự.
Đối với hội chợ, các sản phẩm tham gia đã được thông qua Sở Công Thương Hà Nội, bảo đảm nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, niêm yết giá đầy đủ. Công tác quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm được tăng cường; lực lượng vệ sinh môi trường được bố trí thường xuyên; các hoạt động kinh doanh được kiểm soát chặt chẽ, hướng tới xây dựng không gian lễ hội văn minh, an toàn.
Lần đầu tiên bắn pháo hoa trong khuôn khổ lễ hội
Điểm mới nổi bật của lễ hội năm nay là hoạt động bắn pháo hoa tầm thấp trong 15 phút vào tối 28/2 tại khu vực giáp sông Đà. Đây là lần đầu tiên màn bắn pháo hoa được tổ chức trong khuôn khổ lễ hội, hứa hẹn tạo điểm nhấn đặc biệt, góp phần thu hút Nhân dân và du khách.
Theo báo cáo tại buổi làm việc, hoạt động này được xã phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư lệnh Thủ đô, lực lượng công an và quân sự. Trận địa bắn được bố trí bên rìa bờ sông, bảo đảm khoảng cách an toàn; có phương án vận chuyển, lưu kho, bảo vệ nghiêm ngặt; bố trí 2 xe phòng cháy chữa cháy, lối thoát hiểm và lực lượng cứu nạn cứu hộ sẵn sàng xử lý các tình huống phát sinh.
Chủ tịch UBND xã Ba Vì Nguyễn Giáp Đông cho biết, lễ hội tiếp tục chú trọng giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc thông qua các hoạt động biểu diễn cồng chiêng, trò chơi dân gian như bắn nỏ, đẩy gậy… Đồng thời, địa phương sẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, trang trí khánh tiết, xây dựng các điểm check-in nhằm quảng bá hình ảnh lễ hội và địa phương.
Phát biểu tại buổi làm việc, đồng chí Phạm Xuân Tài – Trưởng đoàn kiểm tra đánh giá cao sự chủ động của xã Ba Vì trong công tác chuẩn bị lễ hội. Xã đã ban hành đầy đủ các văn bản chỉ đạo, xây dựng kế hoạch cụ thể, thành lập Ban Tổ chức, kiện toàn nhân sự và phân công nhiệm vụ rõ ràng, thể hiện tinh thần chuẩn bị sớm, bài bản và nghiêm túc.
Đồng chí ghi nhận chương trình lễ hội năm nay được xây dựng phong phú với nhiều trò chơi dân gian, hoạt động văn nghệ, hội chợ thương mại…, qua đó góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, đặc biệt là nét văn hóa truyền thống của đồng bào Mường trên địa bàn. Việc tổ chức bắn pháo hoa tầm thấp là điểm mới, hứa hẹn tạo thêm sức hút đối với Nhân dân và du khách thập phương.
Để lễ hội diễn ra an toàn, trang trọng và đúng định hướng, đồng chí đề nghị UBND xã tiếp thu đầy đủ các ý kiến góp ý và triển khai đồng bộ trong những ngày diễn ra lễ hội cũng như các mùa tiếp theo. Trong đó, cần tiếp tục quan tâm gìn giữ bản sắc truyền thống thông qua các nghi lễ, trò chơi dân gian, góp phần lan tỏa giá trị văn hóa dân tộc Việt Nam.
Đối với hoạt động bắn pháo hoa, cần xây dựng phương án cụ thể, chặt chẽ, đặc biệt là các nội dung liên quan đến bảo đảm an toàn, vận chuyển, lưu kho và bảo vệ. Cùng với đó, rà soát kỹ phương án bảo đảm giao thông đường bộ, đường sông, phân luồng hợp lý, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho nghi lễ rước nước; chuẩn bị đầy đủ phương án phòng cháy chữa cháy. Công tác quản lý bãi trông giữ xe phải được thực hiện nghiêm túc, kiên quyết dẹp bỏ các điểm trông giữ xe tự phát. Đồng thời, quan tâm phương án phục vụ lưu trú cho du khách.
Đối với hội chợ, cần bố trí gian hàng khoa học, hàng lối gọn gàng, trang trí đẹp, tạo không gian thuận lợi cho Nhân dân tham quan, mua sắm; kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc sản phẩm, thực hiện niêm yết giá công khai. Công tác vệ sinh môi trường phải được duy trì thường xuyên, liên tục trong suốt thời gian diễn ra lễ hội.
Bên cạnh đó, cần tăng cường kiểm tra, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi cờ bạc trá hình, mê tín dị đoan; đẩy mạnh công tác trang trí, xây dựng các điểm check-in để quảng bá hình ảnh lễ hội và hình ảnh địa phương. Đồng chí cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm, góp phần tổ chức lễ hội an toàn, văn minh, đúng quy định.
Thúy Nga