Sáng 18/3, Đoàn kiểm tra liên ngành Thành phố do đồng chí Phạm Xuân Tài – Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội làm Trưởng đoàn đã làm việc với UBND xã Thư Lâm về công tác quản lý, tổ chức lễ hội năm 2026. Trọng tâm kiểm tra công tác chuẩn bị cho Lễ công bố Quyết định ghi danh Lễ hội truyền thống Hội Kén rể Đường Yên vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể và khai mạc Hội Kén rể Đường Yên Xuân Bính Ngọ 2026.
Báo cáo tại buổi làm việc, Phó Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội xã Thư Lâm Phạm Minh Huỳnh cho biết, thực hiện các văn bản chỉ đạo của Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, địa phương đã ban hành đầy đủ kế hoạch, quyết định thành lập Ban chỉ đạo, Ban Tổ chức và các tiểu ban; phân công cụ thể, rõ người, rõ việc. Công tác quản lý lễ hội được triển khai đồng bộ, chú trọng các nội dung đảm bảo an ninh trật tự, an toàn giao thông, vệ sinh môi trường, phòng cháy chữa cháy và an toàn thực phẩm.
Các thôn trên địa bàn thực hiện nghiêm quy định trong tổ chức lễ hội; phần lễ được tổ chức trang nghiêm, đúng truyền thống; phần hội phong phú, lành mạnh. Công tác tuyên truyền nếp sống văn minh được đẩy mạnh, góp phần hạn chế tiêu cực, xây dựng môi trường lễ hội an toàn, văn hóa.
Trên nền tảng đó, công tác chuẩn bị cho Hội Kén rể Đường Yên Xuân Bính Ngọ 2026 được xã Thư Lâm tập trung chỉ đạo bài bản. Khuôn viên đình Đường Yên được chỉnh trang khang trang; hệ thống sân khấu, âm thanh, ánh sáng, khu vực đón tiếp, bãi gửi xe, biển chỉ dẫn được bố trí hợp lý; công tác vệ sinh môi trường được triển khai đồng bộ với sự tham gia của cán bộ và Nhân dân.
Nghi lễ Hội Kén rể được chuẩn bị công phu, giữ trọn bản sắc
Hội Kén rể Đường Yên là sinh hoạt văn hóa dân gian độc đáo, gắn với truyền thuyết về nữ tướng Lê Hoa – người có công theo Hai Bà Trưng đánh giặc. Sau khi đất nước thái bình, bà mở hội kén rể nhằm lựa chọn người xứng đáng làm phu quân, đồng thời khuyến khích trai tráng rèn luyện đức – trí – dũng. Trải qua nhiều thế hệ, lễ hội trở thành nét đẹp văn hóa đặc sắc của làng Đường Yên.
Trong kỳ hội năm nay, phần nghi lễ được chuẩn bị kỹ lưỡng, đảm bảo tái hiện đầy đủ nghi lễ truyền thống. Ngay từ trước lễ hội khoảng một tháng, các vai diễn đã được lựa chọn theo tiêu chí chặt chẽ: người đóng vai mẹ của Đức Thánh Lê Hoa phải là phụ nữ phúc hậu, gia đình nền nếp, song toàn vợ chồng; người sắm vai bà Lê Hoa phải là thiếu nữ xinh đẹp, đoan trang, tài sắc; các chàng trai tham gia kén rể phải chưa lập gia đình, có phẩm chất tốt, không mắc tệ nạn xã hội.
Nghi lễ chính diễn ra tại đình Đường Yên, bắt đầu bằng các nghi thức dâng hương, tế lễ trang nghiêm tưởng nhớ công đức nữ tướng Lê Hoa. Sau đó là phần thực hành “kén rể” với các vòng thi mang đậm yếu tố dân gian, gồm: đối đáp, thi cày, câu ếch, bắt chạch trong chum và chõng chó. Đây là những thử thách vừa thể hiện trí tuệ, sự nhanh nhẹn, vừa phản ánh kỹ năng lao động, sinh hoạt của người nông dân xưa.
Kết thúc các phần thi, người chiến thắng sẽ được ban trang phục (quần áo, mũ hài) và chính thức trở thành “chàng rể” được đưa vào đình làm lễ thành hôn tượng trưng với nữ tướng Lê Hoa. Sau đó, hai người ra mắt dân làng trong không khí chúc phúc, khép lại phần nghi lễ đặc sắc.
Song song với phần lễ, phần hội năm nay cũng sẽ diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động như thi đấu thể thao, giao lưu văn nghệ quần chúng, hát quan họ dưới ao đình nhằm thu hút đông đảo Nhân dân và du khách tham gia.
Phát biểu tại buổi làm việc, đồng chí Nguyễn Thành Luân – Phó Chủ tịch UBND xã Thư Lâm nhấn mạnh địa phương đã chủ động triển khai các phương án đảm bảo lễ hội diễn ra an toàn. Việc phân luồng giao thông được tuyên truyền trước hai tuần; công tác thu gom rác thải, tổng vệ sinh môi trường được cộng đồng chung tay thực hiện; các hoạt động thể thao đều chú trọng các điều kiện an toàn.
Qua kiểm tra, Đoàn kiểm tra liên ngành đánh giá cao sự chủ động, bài bản của xã Thư Lâm trong công tác chuẩn bị; đồng thời đề nghị tăng cường quản lý hoạt động trông giữ phương tiện, kiểm soát chặt tình trạng trông giữ xe trái phép; đẩy mạnh quảng bá hình ảnh lễ hội và địa phương; đảm bảo tốt các điều kiện an ninh, an toàn.
Kết luận buổi làm việc, đồng chí Phạm Xuân Tài ghi nhận Thư Lâm là địa phương có nhiều di sản văn hóa phi vật thể, trong đó Hội Kén rể Đường Yên là lễ hội trọng điểm. Công tác chuẩn bị được thực hiện đầy đủ, đúng quy định.
Đồng chí đề nghị địa phương tiếp tục chủ động hơn trong công tác chỉ đạo; bảo tồn nguyên vẹn nghi lễ theo hồ sơ di sản, không cải biên; thực hiện tốt Bộ tiêu chí về môi trường văn hóa trong lễ hội truyền thống; quản lý minh bạch tiền công đức; đảm bảo giao thông thông suốt, không để xảy ra thu phí sai quy định; tăng cường phòng cháy chữa cháy, đặc biệt tại khu vực thờ tự; kiểm soát an toàn thực phẩm; đảm bảo an toàn trong các hoạt động như hát quan họ dưới ao đình và các giải thể thao quần chúng.
Hội Kén rể Đường Yên Xuân Bính Ngọ 2026 sẽ diễn ra trong hai ngày 19-20/3/2026 (tức mồng 1 và mồng 2 tháng Hai âm lịch). Với sự chuẩn bị chu đáo, lễ hội hứa hẹn được tổ chức trang trọng, an toàn, đúng bản sắc, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống, đồng thời quảng bá hình ảnh quê hương Thư Lâm tới đông đảo du khách.
Thúy Nga