Ngày 20/4/2026, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội ban hành Kế hoạch triển khai nhiệm vụ, giải pháp trong lĩnh vực thư viện nhằm cụ thể hóa các định hướng từ Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 30/NQ-CP năm 2026 của Chính phủ và Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa.
Kế hoạch thể hiện quyết tâm nâng cao chất lượng hoạt động thư viện, phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số trên địa bàn Thủ đô.
Kế hoạch xác định mục tiêu xuyên suốt là tổ chức thực hiện hiệu quả Luật Thư viện và các chủ trương, chính sách của Trung ương. Theo đó, hệ thống thư viện không chỉ là nơi lưu giữ tri thức mà còn là thiết chế văn hóa quan trọng, góp phần hình thành thói quen đọc, nâng cao dân trí và xây dựng xã hội học tập.
Để đạt được mục tiêu này, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh theo hướng đồng bộ, linh hoạt và hiện đại. Việc phổ biến Luật Thư viện, các chính sách phát triển văn hóa đọc được gắn với xây dựng xã hội học tập, chuyển đổi số và phát triển kinh tế – xã hội của Thủ đô. Đồng thời, các hoạt động hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam tiếp tục được tổ chức thiết thực, kết hợp hiệu quả giữa phương thức truyền thống và các nền tảng số nhằm mở rộng phạm vi tiếp cận và nâng cao sức lan tỏa.
Cùng với đó, việc rà soát, củng cố hệ thống thư viện công cộng được xác định là nhiệm vụ nền tảng. Các thư viện được kiện toàn về tổ chức, bảo đảm tiêu chuẩn hoạt động theo quy định; đồng thời, cơ chế, chính sách quản lý tiếp tục được hoàn thiện. Trọng tâm là nâng cao hiệu quả hoạt động thông qua đa dạng hóa dịch vụ, tăng cường thư viện lưu động và luân chuyển tài nguyên thông tin đến cơ sở, qua đó giúp người dân tiếp cận tri thức một cách thuận lợi hơn.
Trên cơ sở hệ thống được củng cố, Kế hoạch tập trung phát triển văn hóa đọc gắn với xây dựng các mô hình thư viện mới. Các không gian đọc mở, linh hoạt, tủ sách cộng đồng số và thư viện thân thiện được triển khai phù hợp với từng địa bàn, từ đô thị đến nông thôn. Những mô hình này không chỉ tạo môi trường đọc thuận tiện mà còn góp phần hình thành kỹ năng và thói quen đọc, đặc biệt trong thanh thiếu nhi, bảo đảm quyền tiếp cận tri thức cho mọi tầng lớp Nhân dân.
Đáng chú ý, đổi mới hoạt động thư viện gắn với chuyển đổi số được xác định là khâu đột phá. Kế hoạch đặt ra yêu cầu đẩy mạnh số hóa tài liệu, xây dựng và vận hành thư viện số, chuẩn hóa dữ liệu theo tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”. Việc kết nối, liên thông và chia sẻ tài nguyên thông tin giữa các thư viện sẽ góp phần tối ưu hóa nguồn lực, nâng cao hiệu quả khai thác. Đồng thời, các hệ thống tra cứu và cơ sở dữ liệu hiện đại từng bước được hoàn thiện, đáp ứng nhu cầu sử dụng ngày càng cao của người dân.
Song hành với đó, chất lượng sản phẩm và dịch vụ thư viện tiếp tục được nâng cao theo hướng lấy người sử dụng làm trung tâm. Các hoạt động trưng bày, triển lãm, tọa đàm, giao lưu được tổ chức đa dạng, góp phần lan tỏa giá trị của sách và tri thức trong đời sống xã hội, đồng thời đáp ứng nhu cầu học tập, nghiên cứu và giải trí ngày càng phong phú.
Để bảo đảm tính bền vững, Kế hoạch đặc biệt chú trọng phát triển nguồn nhân lực thư viện. Đội ngũ cán bộ được nâng cao trình độ chuyên môn, đồng thời tăng cường bồi dưỡng kỹ năng số, quản trị dữ liệu nhằm đáp ứng yêu cầu trong bối cảnh chuyển đổi số. Cùng với đó, việc đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại được quan tâm, tạo nền tảng cho hoạt động thư viện phát triển lâu dài.
Bên cạnh nguồn lực từ ngân sách nhà nước, công tác xã hội hóa được đẩy mạnh nhằm huy động sự tham gia của các tổ chức, cá nhân trong phát triển thư viện và văn hóa đọc. Đây là yếu tố quan trọng giúp đa dạng hóa nguồn lực, thúc đẩy các mô hình sáng tạo và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Sở Văn hóa và Thể thao cũng đề nghị UBND các xã, phường chủ động xây dựng kế hoạch và tổ chức triển khai tại địa phương; chỉ đạo hệ thống thư viện cơ sở thực hiện các nhiệm vụ theo kế hoạch, đồng thời bố trí nguồn lực, cơ sở vật chất và phát triển không gian đọc phục vụ Nhân dân.
Với hệ thống giải pháp đồng bộ, cụ thể và khả thi, cùng sự vào cuộc của các cấp, các ngành và toàn xã hội, lĩnh vực thư viện Thủ đô được kỳ vọng sẽ có bước phát triển mạnh mẽ, góp phần xây dựng văn hóa đọc, phát triển con người và thúc đẩy chuyển đổi số trong giai đoạn mới.
Hồng Diên