Ngày 23 tháng Chạp hằng năm, tục thả cá chép tiễn ông Công, ông Táo về trời là một phong tục truyền thống lâu đời của người Việt Nam. Trong không gian đô thị của Thủ đô Hà Nội, phong tục ấy không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn gắn liền với ý thức bảo vệ môi trường, thể hiện nếp sống văn minh, thanh lịch của người dân Thủ đô.
Trong ngày 23 tháng Chạp năm nay, cùng với việc thực hành nghi lễ truyền thống, ý thức xử lý túi nilon sau đốt vàng mã và thả cá của người dân Hà Nội đã có nhiều chuyển biến tích cực. Ghi nhận tại nhiều khu chung cư trên địa bàn thành phố cho thấy, sau khi đốt vàng mã, người dân đã chủ động gom gọn túi nilon và rác thải vào một vị trí tập trung để thuận tiện cho công tác thu gom, xử lý. Những hành động nhỏ nhưng thiết thực này góp phần giữ gìn không gian sinh hoạt chung sạch sẽ, ngăn nắp.
Song song với đó, công tác tuyên truyền nâng cao ý thức bảo vệ môi trường tiếp tục được các tổ chức đoàn thể đẩy mạnh với nhiều hình thức đa dạng. Nhân dịp lễ ông Công, ông Táo 2026, Đoàn Thanh niên phường Hoàn Kiếm đã thực hiện clip tuyên truyền với thông điệp “Thả cá – Không thả túi nilon”, vận động người dân thả cá đúng cách, không thả túi nilon xuống hồ. Thông qua hình ảnh đoàn viên, thanh niên trực tiếp hướng dẫn người dân thả cá và tham gia thu gom rác quanh khu vực hồ Hoàn Kiếm, clip đã lan tỏa thông điệp sống xanh, ứng xử văn minh nơi công cộng, góp phần gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc gắn với bảo vệ môi trường.
Bên cạnh những kết quả tích cực, thực tế vẫn còn tồn tại một số hạn chế. Dịp lễ ông Công, ông Táo những năm trước, tại khu vực cầu Chương Dương luôn có các bao tải hoặc túi đựng to để người dân bỏ túi nilon sau khi thả cá, cùng với các khẩu hiệu như “Ông Táo chỉ thích cá, không thích túi nilon” hoặc “Ông Táo chỉ ăn cá, không ăn túi nilon” được treo dọc lan can hai bên cầu. Bên cạnh đó, các lực lượng tình nguyện thường xuyên có mặt để hướng dẫn người dân thả cá và hỗ trợ thu gom túi nilon, rác. Năm nay, túi gom rác và lực lượng hỗ trợ không có, cho nên dù nhiều người dân đã có ý thức không vứt túi nilon xuống sông, nhưng lại buộc hoặc nhét túi vào lan can cầu, tạo nên hình ảnh chưa thực sự đẹp, ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị.
Thực tế cho thấy, việc gìn giữ phong tục truyền thống tốt đẹp của người Việt, trong đó có tục thả cá tiễn ông Công, ông Táo, không chỉ mang ý nghĩa gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc mà còn gắn liền với trách nhiệm bảo vệ môi trường sống trong bối cảnh đô thị hiện đại. Điều này đòi hỏi sự chung tay của cả cộng đồng, từ ý thức tự giác của mỗi người dân đến sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan chức năng và tổ chức đoàn thể. Khi phong tục được thực hành đúng cách, văn minh và thân thiện với môi trường, nét đẹp truyền thống sẽ tiếp tục được phát huy, góp phần xây dựng Thủ đô Hà Nội xanh – sạch – đẹp, phù hợp với nếp sống hiện đại.
PV