Ngày 20/1/2026, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội ban hành Kế hoạch triển khai công tác quản lý và tổ chức lễ hội trên địa bàn Thành phố năm 2026, nhằm bảo đảm các hoạt động lễ hội diễn ra trang trọng, an toàn, lành mạnh, đúng quy định pháp luật, đồng thời phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với yêu cầu phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới.
Hà Nội là địa phương có số lượng lễ hội lớn, đa dạng về loại hình, gắn với hệ thống di tích lịch sử – văn hóa phong phú. Trong nhiều năm qua, công tác quản lý và tổ chức lễ hội luôn được Thành phố xác định là nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo tồn bản sắc văn hóa, giữ gìn trật tự xã hội và khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch. Trên cơ sở các nghị định mới của Chính phủ về quản lý, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch, kế hoạch năm 2026 tiếp tục đặt ra yêu cầu quản lý lễ hội theo hướng thống nhất, đồng bộ, rõ trách nhiệm, phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa phương và từng loại hình lễ hội.
Mục tiêu xuyên suốt của kế hoạch là tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với lễ hội, từng bước chuyển lễ hội từ hoạt động tín ngưỡng, sinh hoạt văn hóa truyền thống thuần túy thành sản phẩm của công nghiệp văn hóa, gắn với phát triển du lịch bền vững. Thành phố chú trọng xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong lễ hội, nâng cao ý thức trách nhiệm của cộng đồng, tổ chức, cá nhân tham gia lễ hội; đồng thời chủ động định hướng, quản lý chặt chẽ các lễ hội văn hóa, lễ hội ngành nghề và lễ hội có nguồn gốc từ nước ngoài đang ngày càng phát triển trên địa bàn.
Một trong những nội dung trọng tâm của kế hoạch là đổi mới phương thức quản lý, tổ chức lễ hội trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Theo đó, UBND Thành phố và các Sở, ngành liên quan giữ vai trò tham mưu, hướng dẫn, ban hành văn bản chỉ đạo, hướng dẫn chuyên ngành về quản lý và tổ chức lễ hội; chủ trì hoặc phối hợp kiểm tra, giám sát theo lĩnh vực phụ trách; tổng hợp, đánh giá tình hình tổ chức lễ hội trên địa bàn và kịp thời đề xuất biện pháp xử lý các vấn đề phát sinh vượt thẩm quyền của cơ sở.
Trong khi đó, UBND các xã, phường được xác định là chủ thể trực tiếp quản lý và tổ chức lễ hội trên địa bàn. Chính quyền cơ sở có trách nhiệm chủ động rà soát, xây dựng kế hoạch tổ chức lễ hội hằng năm; thực hiện đầy đủ các thủ tục hành chính theo thẩm quyền đối với từng loại hình lễ hội; xây dựng và triển khai các phương án cụ thể về an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng, chống cháy nổ, an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường, y tế và các điều kiện cần thiết khác. Việc phân định rõ vai trò, trách nhiệm theo mô hình chính quyền 2 cấp được kỳ vọng sẽ nâng cao tính chủ động, kịp thời trong quản lý lễ hội, đồng thời hạn chế tình trạng chồng chéo hoặc buông lỏng quản lý.
Cùng với chính quyền xã, phường, các thôn, tổ dân phố và Ban quản lý di tích tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong việc phối hợp chuẩn bị, xây dựng khung kịch bản tổ chức lễ hội phù hợp với truyền thống, phong tục của địa phương; trực tiếp tham gia thực hiện các nhiệm vụ được phân công trong suốt quá trình tổ chức lễ hội. Việc phát huy vai trò của cộng đồng được xem là yếu tố then chốt nhằm bảo đảm lễ hội được tổ chức đúng bản sắc, đúng nghi lễ và nhận được sự đồng thuận xã hội.
Song song với đổi mới mô hình quản lý, tăng cường áp dụng chuyển đổi số trong công tác quản lý, tổ chức và quảng bá lễ hội là một điểm nhấn quan trọng của kế hoạch năm 2026. UBND Thành phố yêu cầu các đơn vị liên quan rà soát, cập nhật và tổng hợp thông tin về lễ hội trên địa bàn để xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý, theo dõi, báo cáo và cung cấp thông tin phục vụ quảng bá lễ hội gắn với du lịch. Việc hình thành hệ thống dữ liệu số thống nhất giúp nâng cao năng lực quản lý, hỗ trợ công tác chỉ đạo, điều hành và đánh giá hiệu quả tổ chức lễ hội theo hướng khoa học, minh bạch.
Trong thực tiễn tổ chức lễ hội, Thành phố khuyến khích triển khai rộng rãi các hình thức ứng dụng công nghệ thông tin như sử dụng mã QR, bảng điện tử, màn hình LED, trang thông tin điện tử để giới thiệu giá trị lịch sử, văn hóa của lễ hội và di tích; hướng dẫn tham quan, trải nghiệm; tiếp nhận và tổng hợp phản ánh, kiến nghị của người dân, du khách trong thời gian diễn ra lễ hội. Các sản phẩm truyền thông số như video clip, infographic, nội dung trên nền tảng mạng xã hội chính thống được tăng cường nhằm đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, nâng cao hiệu quả tiếp cận và quảng bá hình ảnh lễ hội Thủ đô.
Bên cạnh đó, Hà Nội tiếp tục triển khai thực hiện Bộ tiêu chí về môi trường văn hóa trong lễ hội truyền thống, coi đây là căn cứ quan trọng trong công tác quản lý và tổ chức lễ hội. Thành phố lựa chọn xây dựng mô hình lễ hội điểm, xã, phường điểm đối với các lễ hội có quy mô lớn, lễ hội tiêu biểu hoặc lễ hội tổ chức tại di tích quốc gia đặc biệt, qua đó rút kinh nghiệm và nhân rộng các cách làm hiệu quả. Công tác tập huấn, hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ quản lý, Ban quản lý di tích và lực lượng tham gia phục vụ lễ hội tiếp tục được chú trọng.
Kế hoạch cũng nhấn mạnh việc quản lý chặt chẽ các lễ hội văn hóa, lễ hội ngành nghề, lễ hội có nguồn gốc từ nước ngoài; kiểm soát nội dung, hình thức tổ chức theo đúng hồ sơ được chấp thuận; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý các biểu hiện phản cảm, thương mại hóa, gây dư luận xã hội không tốt. Công tác kiểm tra, giám sát được tăng cường trước, trong và sau lễ hội, gắn với trách nhiệm người đứng đầu và chế độ thông tin, báo cáo kịp thời.
Thông qua việc triển khai đồng bộ các giải pháp nêu trên, Hà Nội hướng tới mục tiêu xây dựng môi trường lễ hội văn minh, hiện đại, giàu bản sắc, góp phần nâng cao đời sống tinh thần của Nhân dân, đồng thời khẳng định vị thế Thủ đô là điểm đến “An toàn – Thân thiện – Chất lượng – Hấp dẫn” trong bản đồ du lịch văn hóa của cả nước và khu vực.
Hòa An