Thủ đô đang hướng tới kiến tạo một hệ sinh thái văn hóa – sáng tạo giàu bản sắc, hiện đại, lấy con người làm trung tâm của sự phát triển.
Chiều 9/7, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Hội nghị sơ kết công tác văn hóa, thể thao và du lịch 6 tháng đầu năm, phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026.
Dự Hội nghị tại điểm cầu trụ sở UBND thành phố Hà Nội có Phó Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Thu Hà, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Phạm Tuấn Long, Giám đốc Sở Du lịch Đặng Hương Giang cùng đại biểu các sở, ngành liên quan.
Phát biểu tham luận tại Hội nghị, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Phạm Tuấn Long nhấn mạnh, với quyết tâm chính trị cao và cách tiếp cận chủ động, bài bản, Hà Nội đang từng bước cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam bằng những mục tiêu rõ ràng, nhiệm vụ cụ thể và sản phẩm có thể kiểm đếm. Từ hoàn thiện thể chế, xây dựng con người Hà Nội thanh lịch, văn minh đến bảo tồn di sản, phát triển công nghiệp văn hóa và đầu tư các thiết chế mang tính biểu tượng, Thủ đô đang hướng tới kiến tạo một hệ sinh thái văn hóa – sáng tạo giàu bản sắc, hiện đại, lấy con người làm trung tâm của sự phát triển.
Theo ông Long: “Nghị quyết số 80-NQ/TW ban hành là quyết tâm của Đảng, Nhà nước đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam. Đối với Hà Nội, vùng đất hội tụ và kết tinh các giá trị văn hiến nghìn năm, anh hùng, hòa bình và sáng tạo, việc triển khai Nghị quyết không chỉ là nhiệm vụ chính trị quan trọng mà còn là cơ hội để hiện thực hóa tầm nhìn phát triển Thủ đô”.
Từ nghị quyết đến những nhiệm vụ cụ thể, có sản phẩm đầu ra
Ngay sau khi Nghị quyết số 80-NQ/TW được ban hành, Thành ủy Hà Nội đã xây dựng Chương trình hành động số 08-CTr/TU, thể hiện quyết tâm chính trị cao, đồng thời xác định những mục tiêu cụ thể, mang đậm yêu cầu và trách nhiệm riêng của Thủ đô.
Theo đó, Hà Nội phấn đấu 95% thiết chế văn hóa, thể thao trên toàn Thành phố hoạt động hiệu quả; dành trên 4% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho văn hóa và tăng dần theo yêu cầu thực tiễn; công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 9% GRDP của Thành phố; xây dựng từ 3 sự kiện thương hiệu quốc tế trở lên về âm nhạc, điện ảnh và nghệ thuật.
Bên cạnh đó, Chương trình bổ sung 16 chỉ tiêu riêng của Hà Nội, tập trung vào chuyển đổi số trong văn hóa, phát triển công nghiệp văn hóa trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, xây dựng văn hóa công vụ, nâng cao mức thụ hưởng văn hóa của Nhân dân, hoàn thiện thể chế và thực hiện hiệu quả Luật Thủ đô.
Để đưa các mục tiêu vào thực tiễn, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 128/KH-UBND ngày 30/3/2026 với 78 nhiệm vụ cụ thể, gắn với sản phẩm đầu ra, xác định rõ cơ quan chủ trì, đơn vị phối hợp và tiến độ thực hiện; đồng thời thành lập 4 tổ công tác theo các nhóm nhiệm vụ trọng tâm, duy trì chế độ báo cáo, kiểm đếm tiến độ hằng tháng nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.
Đến nay, 100% chỉ tiêu, nhiệm vụ đã và đang được các sở, ngành, địa phương triển khai; nhiều nhiệm vụ đã có sản phẩm cụ thể, bảo đảm tiến độ và được kiểm đếm rõ ràng.
Một trong những dấu ấn nổi bật là ngày15/6/2026, HĐND Thành phố đã ban hành 7 nghị quyết quan trọng trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, tạo hành lang pháp lý về xã hội hóa nguồn lực, quản lý quảng cáo, xử phạt vi phạm, tu bổ di tích, phát triển kinh tế đêm và chi cho văn hóa, nghệ thuật. Đây là bước chuyển quan trọng, đưa các định hướng lớn của Nghị quyết số 80-NQ/TW, Chương trình số 08-CTr/TU và Luật Thủ đô thành những cơ chế, chính sách cụ thể.
Cùng với hoàn thiện thể chế, Hà Nội đang tập trung xây dựng con người Thủ đô trong thời đại mới. Thành phố tiếp tục hoàn thiện Đề án “Hệ giá trị và chuẩn mực ứng xử người Hà Nội thời đại mới” và Bộ tiêu chí “Người Hà Nội thanh lịch, văn minh”, làm cơ sở củng cố văn hóa công vụ, đồng thời xây dựng lối sống văn minh, lịch sự trong toàn xã hội.
Đánh thức di sản bằng công nghệ, nuôi dưỡng sáng tạo bằng thể chế
Với vị thế là vùng đất nghìn năm văn hiến, nơi hội tụ một hệ thống di sản vật thể và phi vật thể phong phú, Hà Nội xác định bảo tồn phải đi đôi với phát huy giá trị, để di sản không chỉ được gìn giữ mà thực sự trở thành nguồn lực cho phát triển.
Thành phố đang tập trung bảo tồn, phát huy hiệu quả các giá trị di sản; thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa; ứng dụng công nghệ nhằm gia tăng khả năng tiếp cận, quảng bá và lan tỏa các giá trị di sản của Thủ đô.
Hà Nội đồng thời triển khai lập hồ sơ khoa học đối với hai di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu là Phở và Múa rối nước để đề nghị UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại; đề xuất hồ sơ Áo dài Việt Nam đề nghị UNESCO ghi danh di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại; tập trung lập hồ sơ Khu di tích Cổ Loa trình UNESCO công nhận di sản thế giới.
Theo đồng chí Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, điều quan trọng hơn những kết quả trước mắt chính là sự hình thành một cách tiếp cận mới đối với phát triển văn hóa: Không chỉ coi văn hóa là lĩnh vực cần được đầu tư, mà là nguồn lực nội sinh, là sức mạnh mềm, là nền tảng tinh thần và cũng là động lực phát triển bền vững của Thủ đô.
Tinh thần ấy được thể hiện rõ trong định hướng phát triển công nghiệp văn hóa của Hà Nội. Thành phố tiếp tục triển khai Nghị quyết số 09-NQ/TU ngày 22/02/2022 của Thành ủy Hà Nội về phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô, đồng thời từng bước xây dựng những sản phẩm, sự kiện và không gian sáng tạo có khả năng tạo dựng thương hiệu.
Hà Nội xác định 8 sự kiện văn hóa, thể thao, giải trí tầm quốc tế như: Lễ hội Thiết kế sáng tạo, Festival Thăng Long – Hà Nội, Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội, Liên hoan Nhạc Jazz quốc tế… Qua đó, từng bước hình thành những sản phẩm văn hóa có sức hấp dẫn, gia tăng khả năng kết nối và nâng cao vị thế của Thủ đô trên bản đồ văn hóa, sáng tạo quốc tế.
Thành phố cũng tăng cường kết nối các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và đội ngũ thiết kế để tạo ra sản phẩm công nghiệp văn hóa mới, hình thành các không gian sáng tạo gắn với tái thiết, chỉnh trang đô thị.
Trong định hướng vận hành 5 trung tâm công nghiệp văn hóa, Hà Nội đã phê duyệt đề án đối với hai trung tâm tại Cửa Nam và Đồng Xuân – Bắc Qua; ba trung tâm còn lại dự kiến hoàn thành trong quý III/2026. Cùng với đó, Thành phố tập trung phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa trải nghiệm, các hoạt động sáng tạo và tiếp tục phát huy vai trò thành viên Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO.
Đầu tư những công trình biểu tượng, nâng tầm vị thế văn hóa Thủ đô
Để nâng cao mức thụ hưởng văn hóa của Nhân dân và năng lực tổ chức các sự kiện quốc tế, Hà Nội xác định đầu tư các công trình văn hóa, thể thao trọng điểm, có khả năng trở thành những biểu tượng mới của Thủ đô. Trong đó có Nhà hát cấp Thành phố với quy mô khoảng 9.000m², định hướng trở thành công trình biểu diễn nghệ thuật đỉnh cao; Trung tâm Văn hóa Thành phố có quy mô từ 20 đến 30ha, là không gian văn hóa đa năng, hiện đại, phục vụ các tầng lớp Nhân dân; cùng Khu liên hợp thể thao tại Đông Anh, Mê Linh, góp phần hoàn thiện hệ thống thiết chế và nâng cao năng lực tổ chức sự kiện quốc tế của Hà Nội.
Những công trình này không đơn thuần bổ sung cơ sở vật chất mà còn thể hiện tầm nhìn dài hạn của Thành phố trong kiến tạo những không gian văn hóa xứng tầm vị thế Thủ đô, nơi các giá trị truyền thống, sáng tạo đương đại và nhu cầu hưởng thụ văn hóa của Nhân dân được kết nối.
Kiến tạo hệ sinh thái văn hóa – sáng tạo Thủ đô
Từ những kết quả bước đầu, Hà Nội đang hướng tới một mục tiêu lớn hơn: không chỉ hoàn thành các chỉ tiêu của Nghị quyết số 80-NQ/TW mà từng bước kiến tạo một hệ sinh thái văn hóa mới, trong đó văn hóa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh và động lực phát triển.
Đồng chí Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội khẳng định: Hà Nội xác định, triển khai Nghị quyết số 80 không đơn thuần là hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ, mà là kiến tạo một hệ sinh thái văn hóa mới, nơi di sản được đánh thức bằng công nghệ, sáng tạo được nuôi dưỡng bằng thể chế, con người được phát triển toàn diện trong môi trường văn hóa lành mạnh và các giá trị văn hóa từng bước được chuyển hóa thành nguồn lực phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân.
Theo định hướng đó, các xã, phường được yêu cầu lựa chọn những việc làm cụ thể, phù hợp với điều kiện thực tiễn, thu hút nguồn lực xã hội và sự tham gia của cộng đồng, tạo ra những sản phẩm thực chất, có trọng tâm, trọng điểm.
Hà Nội phấn đấu đến năm 2030 kiến tạo hệ sinh thái văn hóa – sáng tạo Thủ đô giàu bản sắc, hiện đại; đến năm 2045 trở thành trung tâm văn hóa, nghệ thuật lớn của khu vực và thế giới, xứng tầm truyền thống nghìn năm văn hiến và vị thế Thủ đô của đất nước.
Để hiện thực hóa tầm nhìn đó, ngành Văn hóa và Thể thao Hà Nội xác định tiếp tục đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế, huy động các nguồn lực xã hội và phát huy mạnh mẽ sức sáng tạo của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, doanh nghiệp cùng cộng đồng.
Đặc biệt, đồng chí Giám đốc Sở cũng đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hướng dẫn thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW, nhất là trong các lĩnh vực mới như công nghiệp văn hóa, kinh tế di sản, hợp tác công – tư; thống nhất khung dữ liệu và sớm ban hành bộ tiêu chí đánh giá mức độ phát triển văn hóa, đóng góp của công nghiệp văn hóa; đồng thời tăng cường hỗ trợ hợp tác quốc tế, xây dựng thương hiệu văn hóa Thủ đô và triển khai các hồ sơ trình UNESCO.
Với truyền thống nghìn năm văn hiến, ngành Văn hóa, Thể thao Hà Nội khẳng định quyết tâm tiếp tục đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế, huy động nguồn lực, phát huy sức sáng tạo của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, doanh nghiệp và cộng đồng, đưa Nghị quyết số 80-NQ/TW vào cuộc sống một cách thực chất, hiệu quả, để văn hóa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh, động lực phát triển đất nước và con người Việt Nam./.