Năm 2026 này, xã Thư Lâm sẽ long trọng tổ chức Lễ hội Đền Sái gắn với Lễ đón nhận Quyết định và Giấy chứng nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia lễ hội Đền Sái…
Năm 1986, Di tích lịch sử văn hóa Đền Sái, xã Thư Lâm ( xã Thụy Lâm, huyện Đông Anh cũ), được Nhà nước xếp hạng cấp quốc gia. Đây là nơi thờ Đức Thánh Huyền Thiên Trấn Vũ – Người có công giúp vua Thục An Dương Vương xây thành Cổ Loa, diệt trừ yêu tinh.
Lễ hội đền Sái có nguồn gốc từ việc Vua An Dương Vương xây thành Cổ Loa. Nét đặc sắc nhất của Lễ hội là nghi lễ rước vua giả và chém tinh gà trắng.
Chuyện rằng, vua An Dương Vương sau khi đóng đô ở Cổ Loa thì cho xây dựng thành ốc để bảo vệ. Thành cứ xây gần xong là bị đổ, nhiều lần như vậy. Nguyên nhân là bởi Bạch Kê Tinh phá hoại. Bạch kê ngày trú ngụ ở núi Sái, tối đến lôi kéo lũ yêu tinh đến phá thành mới xây. Một đêm, An Dương Vương được thần báo mộng, khuyên đến gặp Huyền Thiên Trấn Vũ ở đền Sái. Huyền Thiên Trấn Vũ sai thần Kim Quy đến diệt yêu quái, chém đầu Gà Trắng. Thành Cổ Loa sau đó mới được xây xong. Cảm tạ tấm lòng của Đức Huyền Thiên, vua An Dương Vương đã đến núi Sái tạ ơn và cho xây đền Kim Khuyết để thờ Đức Huyền Thiên Trấn Vũ.
Lễ hội có từ thời An Dương Vương, cách đây hàng ngàn năm. Ban đầu, trực tiếp vua An Dương Vương đến đây làm lễ tạ ơn đức Huyền Thiên. Sau thấy việc đi lại tốn kém, Vua liền cho phép dân ở đây được thay mình thực hiện nghi lễ Thiên Tử, tạ ơn Đức Huyền Thiên Trấn Vũ. Lễ hội rước Vua giả Đền Sái có từ đấy. Dịp lễ hội, làng Thụy Lôi sẽ cử người đóng vai Vua đi tế lễ. Đó phải là người cao niên, ưu tú, gia đình toàn vẹn.
Di tích Quốc gia và lễ hội Đền Sái
Năm 2026 này, xã Thư Lâm sẽ long trọng tổ chức Lễ hội Đền Sái gắn với Lễ công bố và đón nhân Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia lễ hội Đền Sái; khánh thành di tích Đình Thụy Lôi; khai mạc Lễ hội rước Vua, cùng các nghi lễ rước, tế Thánh, lễ Uớm gươm…theo đúng cổ lệ.
Lễ hội diễn ra từ ngày 16/02/2026 đến ngày 28/02/2026 (tức từ ngày 29 tháng Chạp năm Ất Tỵ đến ngày 12 tháng Giêng năm Bính Ngọ). Chính hội vào ngày 27/2/2026, tức ngày 11 Giêng năm Bính Ngọ.
Bên cạnh phần lễ, phần hội của lễ hội Đền Sái cũng rất phong phú, tiêu biểu là Giải vật truyền thống diễn ra trong 2 ngày 24-25/2/2026, (tức từ mùng 8-9 tháng Giêng năm Bính Ngọ).
Lễ hội Đền Sái được tổ chức nhằm việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa vật thể, phi vật thể của di tích quốc gia, giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc; đồng thời từng bước xây dựng Đền Sái trở thành điểm đến văn hóa – du lịch hấp dẫn của Thủ đô.
Thanh Quy