Lễ hội đền Thanh Nhàn năm Bính Ngọ 2026 sẽ diễn ra trong 03 ngày từ 21 – 23/02/2026 (tức mùng 5, mùng 6, mùng 7 tháng Giêng năm Bính Ngọ).
Đền Thanh Nhàn tọa lạc tại thôn Trung, xã Nội Bài, thành phố Hà Nội. Đền còn được gọi là đền Tam Tổng, do ba tổng xưa là Cổ Bái, Kim Anh và Gia Thượng cùng hợp sức xây dựng và duy trì việc thờ tự.
Tương truyền đây là nơi đức Thánh Gióng đi qua, nghỉ ngơi, lấy thêm quân trong dân làng để đánh giặc Ân. Ngôi đền có lịch sử rất lâu đời, theo sắc phong và văn bia ghi lại, đền đã có từ cuối thế kỷ XVI. Mặt bằng đền Thanh Nhàn bố cục gồm các cung Tiền tế, cung đệ tam, cung đệ nhị (tức Hậu cung). Năm 1947, thực dân Pháp cùng tay sai đã phá hoại đền chỉ còn cung đệ nhất. Cung đệ nhị, cung đệ tam mới được khôi phục lại trên nền cũ. Ở cả ba cung đều có tượng Đức Thánh Phù Đổng và một số đồ vật tế lễ.
Ngoài tượng Đức Thánh, trong đền còn có tượng ngựa thờ cũng đúc bằng đồng, một con là ngựa bạch, một con là ngựa hồng. Đền còn lưu giữ được những đạo sắc phong, bia đá cổ…
Lễ hội đền Thanh Nhàn là một sự kiện văn hóa – tâm linh đặc sắc, được tổ chức hằng năm vào các ngày 5, 6, 7 tháng Giêng âm lịch. Lễ hội được tổ chức với tinh thần trang trọng – an toàn – tiết kiệm, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống, tưởng nhớ và tri ân công đức Phù Đổng Thiên Vương Thánh Gióng, đồng thời đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tâm linh của Nhân dân. Lễ hội thu hút đông đảo Nhân dân trong vùng tham gia và đã trở thành truyền thống lâu đời mang đậm dấu ấn cộng đồng. Công tác tổ chức được chuẩn bị chu đáo, với sự tham gia của nhiều làng trong vùng thông qua Ban tổ chức gồm đại diện các thôn, làng, bảo đảm việc thực hành nghi lễ đúng phong tục truyền thống.
Điểm nhấn của lễ hội là các cuộc rước lễ diễn ra theo trình tự chặt chẽ trong nhiều ngày, với đội hình rước trang nghiêm, gồm cờ, trống, kèn, siêu đao, bát bửu, kiệu lễ, các bậc cao niên trong trang phục truyền thống và đông đảo Nhân dân địa phương. Bên cạnh phần lễ, phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều giải đấu thể thao (Bóng chuyền hơi, Vật tự do…), trò chơi dân gian, tạo không khí rộn ràng, vui tươi trong ngày hội. Lễ hội không chỉ là dịp tưởng niệm, tri ân công lao Thánh Gióng mà còn góp phần tăng cường sự gắn kết cộng đồng và gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống.
Với giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật tiêu biểu, đền Thanh Nhàn đã được Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng là di tích kiến trúc nghệ thuật năm 1990.
Hiện nay, đền Thanh Nhàn là điểm dừng chân quan trọng trong hành trình khám phá chuỗi các di tích về Thánh Gióng. Việc kết hợp tham quan di tích, tham gia lễ hội truyền thống và khám phá không gian văn hóa bản địa sẽ tạo cho du khách những trải nghiệm đáng nhớ trong hành trình du lịch văn hóa – tâm linh của xã Nội Bài và thành phố Hà Nội.
M.Duyên