Lễ hội truyền thống làng Mai Động là một trong những lễ hội tiêu biểu của vùng đất Kẻ Mơ xưa, nay thuộc phường Tương Mai, thành phố Hà Nội.
Lễ hội được tổ chức hằng năm vào ngày mùng 4 tháng Giêng âm lịch, nhằm tôn vinh và tưởng nhớ công lao của Đô úy Tam Trinh – vị tướng tài ba đã có nhiều đóng góp trong cuộc khởi nghĩa chống ách đô hộ phương Bắc ở buổi đầu lịch sử dân tộc.
Theo truyền thuyết, Đô úy Tam Trinh sinh ngày mùng 5 tháng Giêng tại quận Cửu Chân. Từ khi còn trẻ, ông đã nổi tiếng thông minh, tinh thông võ nghệ và kinh sử. Khi Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa, ông đã tập hợp khoảng 3.000 tráng sĩ đến tụ nghĩa tại Hát Môn, góp phần quan trọng vào phong trào đấu tranh giành độc lập của dân tộc. Những nơi ông và nghĩa quân đi qua đều được Nhân dân nghênh đón, che chở. Khi tướng Tam Trinh qua vùng Kẻ Mơ, ông đã truyền dạy cho Nhân dân làng Mai Động các môn võ cổ truyền, đặc biệt là đấu vật, góp phần hình thành truyền thống thượng võ bền vững của địa phương.


Sau khi ông mất, để ghi nhớ công lao của vị tướng tài, Nhân dân làng Mai Động đã lập đền thờ, tôn ông làm Thành hoàng làng. Từ đó, hằng năm dân làng tổ chức lễ hội, trong đó hội vật truyền thống trở thành hoạt động trung tâm, mang ý nghĩa tri ân công đức tiền nhân và giáo dục tinh thần yêu nước, rèn luyện sức khỏe, ý chí cho các thế hệ.


Hội làng Mai Động luôn hấp dẫn, thu hút du khách gần xa
Lễ hội làng Mai Động gồm hai phần: phần Lễ và phần Hội, được tổ chức trang trọng, đúng nghi thức truyền thống. Phần Lễ diễn ra vào sáng mùng 4 tháng Giêng với nghi thức rước Thánh từ nghè về đình làng, tiếp đó là lễ tế Thành hoàng được cử hành nghiêm trang, thể hiện lòng thành kính và biết ơn của Nhân dân đối với Đô úy Tam Trinh. Phần Hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ truyền thống. Nổi bật nhất là hội vật làng Mai Động, bắt đầu từ chiều mùng 4 đến chiều mùng 5 tháng Giêng. Mở đầu hội vật là keo vật thờ do các lão đô thực hiện, mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc.
Hội vật làng Mai Động hằng năm thu hút nhiều đô vật đến từ các lò vật nổi tiếng của Hà Nội và một số tỉnh, thành phía Bắc về tham gia tranh tài. Các nội dung thi đấu phong phú, gồm giải Nhất, giải Nhì, giải Lèo và giải Thiếu nhi, góp phần bảo tồn và phát huy môn thể thao dân gian truyền thống. Đặc biệt, đô vật giành giải Nhất không chỉ nhận phần thưởng mà còn vinh dự đại diện các đô vật tham gia nghi lễ tế Thành hoàng làng.
Bên cạnh hội vật, phần hội còn có các chương trình biểu diễn văn nghệ, hát trên hồ trước cửa đình, tạo không khí vui tươi, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc.
Lễ hội truyền thống làng Mai Động năm 2026 được tổ chức trong 3 ngày, từ mùng 4 đến mùng 6 tháng Giêng âm lịch (tức 20–22/2/2026). Công tác tổ chức do chính quyền và Nhân dân địa phương phối hợp thực hiện, bảo đảm an toàn, trang trọng, tiết kiệm, qua đó góp phần gìn giữ, phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống và đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của Nhân dân.
Thanh Quy
