Không bắt đầu bằng những bài học lịch sử hay những kiến thức cần ghi nhớ, “May ở Văn Miếu” đưa trẻ em bước vào Văn Miếu – Quốc Tử Giám qua một chuyến phiêu lưu kỳ ảo. Hành trình của cô bé 9 tuổi mang hai dòng văn hóa không chỉ mở ra thế giới của tri thức, truyền thống hiếu học, mà còn trở thành câu chuyện về cách một đứa trẻ tìm hiểu nguồn cội và nhận diện những sợi dây gắn kết với quê hương.
Sáng 28/8, tại Hồ Văn thuộc di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám, tác giả Yên Khương chính thức ra mắt “May ở Văn Miếu” – tác phẩm thiếu nhi song ngữ Việt – Anh, thuộc tủ sách “Dưới mái nhà Việt Nam” của Einstein House.
Nhân vật trung tâm của tác phẩm là May, cô bé 9 tuổi có mẹ là người Việt Nam, bố là người Canada gốc Pháp và lớn lên tại Québec. Dù mang trong mình dòng máu Việt, May chưa thực sự cảm nhận được sự gắn bó với quê hương của mẹ và không mấy hứng thú với việc học tiếng Việt.
Trong một chuyến trở về Việt Nam, khi cùng mẹ tham quan Văn Miếu – Quốc Tử Giám, May bất ngờ bước vào một thế giới kỳ lạ. Sáu cánh cổng tri thức lần lượt mở ra, đưa cô bé đến những thử thách và cuộc gặp gỡ với các nhân vật được nhân hóa như Cụ Rùa, Cụ Cây, Cô Sen và Cậu Sĩ.
Mỗi cuộc gặp là một bước khám phá. Những câu chuyện về lịch sử khoa bảng, các bậc hiền tài, truyền thống hiếu học và đạo lý tôn sư trọng đạo được lồng ghép vào hành trình của May một cách tự nhiên. Qua đó, cô bé không chỉ mở rộng hiểu biết mà còn học về sự ham hiểu biết, lòng kiên trì, sự biết ơn, lòng tự tin và tình yêu thương.
Đặc biệt, ở chặng cuối, May hoàn thành “bài thi của tâm hồn” bằng việc giúp một cô học trò vô danh thực hiện ước mơ còn dang dở. Từ trải nghiệm ấy, chuyến đi tại Văn Miếu dần vượt ra ngoài ý nghĩa của một cuộc phiêu lưu, trở thành hành trình để May hiểu hơn về bản thân và sợi dây kết nối với quê hương của mẹ.
Chính việc nhìn di sản từ thế giới của một đứa trẻ tạo nên nét riêng của “May ở Văn Miếu”. Văn Miếu trong tác phẩm không chỉ là một địa danh lịch sử với những tấm bia đá hay câu chuyện khoa cử, mà được tái hiện như một thế giới sống động, nơi trẻ em có thể tò mò, đặt câu hỏi, tưởng tượng và tự mình khám phá.
Chia sẻ tại lễ ra mắt, bà Đường Ngọc Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám, đánh giá điểm đặc biệt của tác phẩm là Văn Miếu được nhìn qua đôi mắt của một cô bé 9 tuổi. Qua hành trình của May, những câu chuyện về khoa cử, Nho giáo hay những tấm bia đá vốn có thể xa vời với trẻ em trở nên gần gũi hơn, trở thành một thế giới để các em khám phá và tìm thấy những điều liên quan đến chính mình.
“Giáo dục di sản, đặc biệt với trẻ em, không chỉ là truyền đạt kiến thức. Điều quan trọng hơn là làm cho di sản trở nên gần gũi, sống động và có ý nghĩa với mỗi người”, bà Đường Ngọc Hà chia sẻ.
Theo bà, khi một đứa trẻ nhìn tấm bia Tiến sĩ không chỉ như một khối đá cổ mà nhận ra phía sau đó là câu chuyện về những con người từng học tập, vượt qua khó khăn và nuôi dưỡng khát vọng vươn lên, thì di sản đã thực sự sống trong tâm trí và trái tim các em.
Từ góc nhìn ấy, “May ở Văn Miếu” gợi mở một cách tiếp cận khác trong việc đưa lịch sử và văn hóa đến với trẻ em. Hành trình tìm hiểu cội nguồn không nhất thiết phải bắt đầu từ những kiến thức cần ghi nhớ. Một câu chuyện, một nhân vật, một chuyến đi hay một trải nghiệm trực tiếp đều có thể trở thành điểm khởi đầu để trẻ đặt câu hỏi và từng bước hình thành mối liên hệ của riêng mình với di sản.
Cách kể chuyện ấy được tiếp nối bằng phần minh họa của họa sĩ Tre, góp phần mở rộng thế giới Văn Miếu – Quốc Tử Giám bằng trí tưởng tượng, trong khi bản dịch tiếng Anh của Đinh Hiếu Minh tạo thêm một cánh cửa để câu chuyện văn hóa Việt Nam đến với độc giả quốc tế. Các thông tin lịch sử, văn hóa liên quan đến Văn Miếu – Quốc Tử Giám trong cuốn sách được cung cấp và hiệu đính với sự hỗ trợ của Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
Là tác phẩm song ngữ Việt – Anh thuộc tủ sách “Dưới mái nhà Việt Nam” của Einstein House, “May ở Văn Miếu” đồng thời hướng tới hai mục tiêu: tạo cơ hội để trẻ tiếp cận tiếng Anh qua một câu chuyện gần gũi và đưa những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, di sản Việt Nam đến gần hơn với độc giả quốc tế.
Việc lựa chọn May – một cô bé mang hai dòng văn hóa – làm nhân vật trung tâm cũng khiến câu chuyện có thêm một lớp nghĩa về nguồn cội. Với những đứa trẻ lớn lên trong môi trường quốc tế, quê hương đôi khi không phải là điều được cảm nhận một cách tự nhiên, mà là một hành trình cần được khám phá qua ngôn ngữ, ký ức và trải nghiệm.
Từ một chuyến phiêu lưu tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, “May ở Văn Miếu” vì thế mở ra một hành trình rộng hơn: giúp trẻ đến với lịch sử bằng sự tò mò, tiếp cận văn hóa bằng cảm xúc và từng bước tìm thấy trong những câu chuyện của quá khứ một phần câu chuyện của chính mình.
PV