Sáng 27/8, trong không khí chào mừng kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9, UBND xã Ô Diên tổ chức Lễ ra mắt Mô hình điểm Nhà văn hóa – Khu thể thao và điểm hỗ trợ dịch vụ công trực tuyến thôn Thượng Hội. Đây là mô hình đầu tiên được triển khai trên địa bàn xã, hướng tới đổi mới cách thức khai thác thiết chế văn hóa cơ sở, đáp ứng thiết thực hơn nhu cầu sinh hoạt, rèn luyện, học tập và tiếp cận các tiện ích số của người dân.
Tham dự buổi lễ có các đại biểu: Bà Lê Thị Hồng Hạnh – Trưởng phòng Văn hóa cơ sở (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội); Bà Bùi Thị Thu Hằng – Phó Chủ tịch UBND xã Ô Diên; đại diện lãnh đạo các phòng, ban, đơn vị trực thuộc xã, đại diện lãnh đạo thôn cùng đông đảo Nhân dân.
Đổi mới từ nhu cầu thực tế của người dân
Thời gian qua, xã Ô Diên luôn quan tâm đầu tư, phát triển hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao ở cơ sở, xác định đây là những không gian quan trọng để tổ chức các hoạt động cộng đồng, góp phần nâng cao đời sống tinh thần và thể chất của Nhân dân. Thực hiện chỉ đạo của Thành phố về nâng cao hiệu quả hoạt động của thiết chế văn hóa cơ sở, Đảng ủy xã đã chỉ đạo UBND xã ban hành Đề án nâng cao chất lượng thiết chế văn hóa, thể thao trên địa bàn; đồng thời ban hành 2 kế hoạch triển khai các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động và tổ chức mô hình điểm. Thôn Thượng Hội được lựa chọn là nơi xây dựng mô hình điểm đầu tiên của xã Ô Diên.
Điểm đáng chú ý của mô hình không chỉ nằm ở việc sắp xếp, bổ sung cơ sở vật chất, mà ở cách tổ chức các không gian và hoạt động theo hướng đa chức năng, sát với nhu cầu sử dụng thực tế.
Thôn Thượng Hội hiện có 1 Nhà văn hóa – Khu thể thao và 2 điểm sinh hoạt cộng đồng. Trong điều kiện kinh phí còn hạn chế, không gian Nhà văn hóa chưa lớn, địa phương đã chủ động bố trí Phòng Chuyển đổi số cộng đồng, Phòng đọc sách kết hợp thể thao tĩnh, đồng thời khai thác các điểm sinh hoạt cộng đồng để tổ chức hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, sinh hoạt câu lạc bộ và các hoạt động của tổ chức đoàn thể.
Theo Phó Chủ tịch UBND xã Ô Diên Bùi Thị Thu Hằng, cách làm của Thượng Hội cho thấy thiết chế văn hóa cơ sở hoàn toàn có thể được khai thác linh hoạt, hiệu quả, ngay cả trong điều kiện còn khó khăn về nguồn lực.
“UBND xã nhanh chóng đánh giá, rút kinh nghiệm mô hình điểm tại thôn Thượng Hội, lựa chọn những cách làm hay, hiệu quả để triển khai mô hình này đến toàn bộ các nhà văn hoá thôn, tổ dân phố trên địa bàn xã. Riêng thôn Thượng Hội tiếp tục phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo, huy động nội lực của cộng đồng, sự đồng thuận và tham gia tích cực của Nhân dân để duy trì mô hình một cách bền vững.”
Lấy hiệu quả phục vụ người dân làm thước đo
Tại lễ ra mắt, các đại biểu và Nhân dân được tham quan, tìm hiểu những hoạt động văn hóa, thể thao, chuyển đổi số đã được triển khai tại Nhà văn hóa, Khu thể thao và các điểm sinh hoạt cộng đồng của thôn.
Từ các hoạt động truyền thống đến những hình thức sinh hoạt hiện đại, mô hình đang từng bước tạo ra không gian để người dân ở nhiều độ tuổi cùng tham gia. Người dân có thể đến Nhà văn hóa để rèn luyện thể thao, đọc sách, sinh hoạt câu lạc bộ, giao lưu văn nghệ; đồng thời tiếp cận công nghệ và các tiện ích, dịch vụ số ngay tại địa bàn dân cư.
Phòng Chuyển đổi số cộng đồng được xác định là một điểm nhấn của mô hình. Không gian này hướng tới hỗ trợ người dân nâng cao kỹ năng số, tiếp cận công nghệ và sử dụng các dịch vụ số thuận tiện hơn. Phòng đọc sách kết hợp thể thao tĩnh cũng mở thêm một không gian học tập, tìm hiểu kiến thức và rèn luyện sức khỏe, phù hợp với nhiều nhóm tuổi.
Trưởng thôn Thượng Hội, Chủ nhiệm Nhà văn hóa Trần Thị Hiền cho rằng, việc được lựa chọn xây dựng mô hình điểm vừa là niềm vui, niềm tự hào, vừa đặt ra trách nhiệm lớn đối với cán bộ và Nhân dân trong thôn. “Chúng tôi xác định mục tiêu cuối cùng là để Nhà văn hóa – Khu thể thao thực sự trở thành ngôi nhà chung của cộng đồng, là nơi Nhân dân có thể đến để rèn luyện sức khỏe, đọc sách, giao lưu, học tập, vui chơi và gắn kết tình làng nghĩa xóm.”
Từ nhận thức đó, thôn xác định lễ ra mắt không phải là đích đến mà chỉ là bước khởi đầu. Hiệu quả của mô hình phải được đo bằng tần suất hoạt động, mức độ tham gia và sự hưởng ứng thực chất của người dân.
Trưởng thôn Thượng Hội, Chủ nhiệm Nhà văn hóa Trần Thị Hiền nhấn mạnh: “Chúng tôi nhận thức sâu sắc rằng, lễ ra mắt hôm nay mới chỉ là bước khởi đầu. Giá trị của mô hình không nằm ở cơ sở vật chất được đầu tư, mà quan trọng nhất là hoạt động có thường xuyên, thiết thực và thu hút được Nhân dân tham gia hay không.”
Để bảo đảm mô hình hoạt động lâu dài, thôn cam kết quản lý, khai thác Nhà văn hóa – Khu thể thao và 2 điểm sinh hoạt cộng đồng đúng mục đích; duy trì các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao; củng cố, phát triển các câu lạc bộ; khai thác hiệu quả các không gian chuyển đổi số, đọc sách và thể thao tĩnh; đồng thời huy động sự tham gia của các tổ chức đoàn thể và toàn thể Nhân dân. “Chúng tôi xác định rõ, Nhà văn hóa là của cộng đồng, hoạt động vì cộng đồng và phải được cộng đồng cùng chung tay gìn giữ, phát huy.” – Trưởng thôn Thượng Hội chia sẻ.
Từ mô hình điểm đến nhân rộng
Theo lãnh đạo xã Ô Diên, từ thực tiễn tại Thượng Hội, địa phương sẽ đánh giá, rút kinh nghiệm, lựa chọn những cách làm phù hợp để từng bước triển khai tại các Nhà văn hóa thôn, tổ dân phố trên địa bàn.
Cùng với việc nhân rộng mô hình, xã xác định vai trò của cấp ủy, Ban Công tác Mặt trận, các tổ chức chính trị – xã hội và cộng đồng dân cư là yếu tố quan trọng để các thiết chế văn hóa hoạt động hiệu quả. Các Nhà văn hóa cần được tổ chức hoạt động thường xuyên, đa dạng, phù hợp với từng địa bàn, tránh tình trạng đầu tư cơ sở vật chất nhưng khai thác chưa tương xứng.
Phó Chủ tịch UBND xã Bùi Thị Thu Hằng đề nghị các thôn, tổ dân phố thực hiện tốt phương châm: “Nhân dân biết, Nhân dân tham gia, Nhân dân hưởng thụ và Nhân dân cùng gìn giữ”. Đây cũng được xem là nền tảng để thiết chế văn hóa cơ sở phát huy đúng vai trò: không chỉ là nơi hội họp mà trở thành không gian sinh hoạt chung, nơi người dân chủ động tham gia, thụ hưởng và cùng có trách nhiệm duy trì.
Với cách tiếp cận lấy người dân làm trung tâm, mô hình điểm tại thôn Thượng Hội được kỳ vọng tạo thêm sức sống cho hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở trên địa bàn xã Ô Diên. Khi Nhà văn hóa được vận hành thường xuyên, thiết thực và phù hợp với nhu cầu thực tế, nơi đây sẽ không chỉ là một công trình phục vụ cộng đồng mà thực sự trở thành “ngôi nhà chung”, góp phần xây dựng đời sống văn hóa lành mạnh, cộng đồng dân cư đoàn kết, văn minh, nghĩa tình.
Thúy Nga