Công tác kiểm kê di sản tư liệu là nhiệm vụ quan trọng cần sự phối hợp chặt chẽ của các cấp quản lý, đặc biệt là những cán bộ, cộng đồng nắm giữ di sản, những người tham gia trực tiếp vào công tác kiểm kê di sản tư liệu…
Ngày 27/8, tại Bảo tàng Hà Nội (số 2 đường Phạm Hùng, phường Từ Liêm), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức khai mạc 2 lớp tập huấn công tác kiểm kê di sản tư liệu trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Đối tượng tập huấn là lãnh đạo, chuyên viên phòng Di sản văn hóa, các phòng, ban, đơn vị thuộc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội; đại diện lãnh đạo UBND, công chức, cán bộ phòng Văn hóa – Xã hội 126 xã, phường; lãnh đạo thôn, tổ dân phố, cá nhân; đại diện cộng đồng nắm giữ di sản.
Việc bảo vệ, phát huy giá trị di sản tư liệu lần đầu tiên được đưa vào Luật Di sản văn hóa, trong đó có công tác kiểm kê – là nhiệm vụ quan trọng đầu tiên để thực hiện các công việc tiếp theo. Trước đó, năm 2010, 82 tấm Bia Tiến sĩ Văn Miếu đã được UNESCO đưa vào danh mục Di sản tư liệu thuộc chương trình Ký ức thế giới (Memory of the World) của UNESCO. Đây là sự kiện vô cùng ý nghĩa với Thủ đô. Sau Mộc bản triều Nguyễn, Bia Tiến sĩ Văn Miếu là di sản tư liệu thứ 2 của Việt Nam được UNESCO ghi danh. 82 Bia Tiến sĩ đồng thời cũng được công nhận là Bảo vật Quốc gia năm 2015.
UBND Thành phố Hà Nội có Quyết định số 3194/QĐ-UBND ngày 26/6/2026 về việc ban hành Kế hoạch kiểm kê di sản tư liệu trên địa bàn thành phố Hà Nội. Tiếp đó, ngày 30/7/2026, Sở Văn hóa và Thể thao (nay là Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch) ban hành Kế hoạch số 667/KH-SVHTT về việc kiểm kê di sản tư liệu trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Phát biểu khai mạc lớp tập huấn, đồng chí Phạm Xuân Tài, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội cho biết, Hà Nội là địa phương đi đầu trong công tác kiểm kê di sản. Qua hai đợt kiểm kê quy mô lớn, Thành phố đã thống kê được 6.489 di tích và hơn 2.000 di sản văn hóa phi vật thể.
Trên cơ sở kết quả kiểm kê và lập danh mục quản lý, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đã tham mưu UBND Thành phố triển khai nhiều chương trình, đề án, kế hoạch nhằm bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa vật thể, phi vật thể.
Theo đồng chí Phạm Xuân Tài, kiểm kê di sản tư liệu là nhiệm vụ quan trọng, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp quản lý, đội ngũ cán bộ chuyên môn, cộng đồng nắm giữ di sản và những người trực tiếp tham gia kiểm kê. Kết quả kiểm kê là cơ sở để lựa chọn, xây dựng hồ sơ đề nghị ghi danh di sản tư liệu vào danh mục quốc gia, danh mục của UNESCO; đồng thời xây dựng các kế hoạch, đề án bảo vệ và phát huy giá trị di sản tư liệu.
Để công tác kiểm kê di sản tư liệu được triển khai nghiêm túc, hiệu quả và đúng quy định của pháp luật, đồng chí Phạm Xuân Tài đề nghị các học viên tham gia đầy đủ, tích cực trao đổi, thảo luận và làm rõ những vấn đề liên quan trong quá trình tập huấn.
Tại lớp tập huấn, các đại biểu được nghe Tiến sĩ Phạm Thị Khánh Ngân – Chánh Văn phòng Cục Di sản văn hóa (nguyên Phó trưởng phòng Quản lý Bảo tàng và Di sản tư liệu) truyền đạt các nội dung: Nhận diện, kiểm kê di sản văn hóa Việt Nam; Luật Di sản văn hóa Việt Nam; Nghị định số 308/NĐ-CP ngày 28/11/2025 của Chính phủ Quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật di sản văn hóa; Thông tư số 04/2025/TT-BVHTTDL ngày 13/5/2025 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quy định về kiểm kê di sản văn hóa, công bố Danh mục kiểm kê di sản văn hóa; đưa thêm, di dời, thay đổi hiện vật trong di tích; phân loại di vật, cổ vật; kho bảo quản di sản tư liệu; di sản văn hóa hạn chế sử dụng, khai thác và hướng dẫn việc khai thác, sử dụng cơ sở dữ liệu quốc gia về di sản văn hóa…
Lớp tập huấn đã cung cấp những nội dung thiết thực, bổ ích, góp phần giúp đội ngũ cán bộ từ thành phố tới xã, phường, đại diện cộng đồng nắm giữ di sản của 126 xã, phường áp dụng vào thực tế, nâng cao hiệu quả công tác kiểm kê di sản tư liệu trên địa bàn.
Ngọc Minh