Ngày 01/6/2026, UBND xã Đại Thanh long trọng tổ chức Lễ khởi công tu bổ, tôn tạo 05 di tích trên địa bàn: đình Hoa Xá, Minh Ngự lâu (thôn Tả Thanh Oai), đình Nhân Hòa (thôn Nhân Hòa), đình Siêu Quần (thôn Siêu Quần) và chùa Dâu (thôn Thượng Phúc).
Đình Hoa Xá và Minh Ngự Lâu là những công trình di tích có giá trị lịch sử, văn hóa và tâm linh đặc biệt quan trọng đối với địa phương; là nơi lưu giữ những giá trị truyền thống, tín ngưỡng và đời sống văn hóa tinh thần của Nhân dân qua nhiều thế hệ.
Tả Thanh Oai, ấp Hoa Xá là một vùng đất có bề dày lịch sử. Hoa Xá còn có tên gọi là làng Tó. Đình Hoa Xá và Minh Ngự lâu (nghĩa là Lầu ngự sáng) thuộc thôn Tả Thanh Oai, xã Tả Thanh Oai, huyện Thanh Trì, Hà Nội (nay là xã Đại Thanh, thành phố Hà Nội).
Đình và Minh Ngự lâu thờ Lê Hoàn (Đại Hành Hoàng đế) cùng Đô Hồ phu nhân (tức cô gái làng Tó, hoặc bà chúa Hến).
Lê Hoàn làm quan tới chức Thập đạo tướng quân. Khi quân Tống sang xâm lược nước ta (981), Lê Hoàn đem quân chống giặc, chiến thắng trở về, lên ngôi (Lê Đại Hành) thay nhà Đinh, trị vì 24 năm. Ông có nhiều công lao trong việc bảo vệ nền độc lập dân tộc và xây dựng đất nước cuối thế kỷ X, đầu thế kỷ XI.
Khi chinh chiến qua vùng Nhuệ Giang, nhiều người theo ông đi đánh giặc và vận chuyển quân lương. Chính Đô Hồ, sau này dân gian gọi là bà chúa Hến đã đóng thuyền, góp lương thực và sáng tạo ra thứ lương khô là chè lam, giúp quân Lê Hoàn chiến thắng giặc.
Phá tan giặc Tống, Lê Hoàn trở lại làng Tó, ban cho Đô Hồ làm quý phi. Vua lại cấp ruộng đất, tiền của để lập cung điện ở nơi vườn cũ, gọi là “Đô Hồ phi cung”. Sau khi Vua và quý phi qua đời, dân làng lập đình thờ tại nơi ở của bà, dựng lầu Minh Ngự, nhà cung phi thành miếu điện để thờ hai người có công với nước, với làng.
Đình Hoa Xá và Minh Ngự lâu toạ lạc trên một khu đất rộng, bên tả ngạn sông Nhuệ. Đình quay hướng nam, kiến trúc bề thế, có nhiều cây muỗm cổ thụ rợp mát bốn mùa. Đình có 4 mái, lợp ngói mũi hài, 4 góc đao cong. Trong đình có cửa võng, nhang án, khám thờ, kiệu rước, được chạm thủng, chạm lộng, chạm bong các hình rồng lá mang dấu ấn nghệ thuật thế kỷ XVII, XVIII. Đình còn bảo lưu được đôi hạc thờ, tượng bà Đô Hồ, ngựa đá thời Lê, bia đá, thần phả, sắc phong… là những tác phẩm có giá trị lịch sử và nghệ thuật.
Năm 1994, Di tích đã được Bộ Văn hóa và Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật.
Trải qua thời gian, các hạng mục công trình đã có dấu hiệu xuống cấp, ảnh hưởng đến mỹ quan, công năng sử dụng cũng như công tác bảo tồn di sản. Vì vậy, việc đầu tư tu bổ, tôn tạo hai di tích không chỉ có ý nghĩa bảo tồn các giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống mà còn đáp ứng nguyện vọng, mong muốn của đông đảo Nhân dân địa phương. Đến nay, các dự án đã hoàn thành đầy đủ các thủ tục đầu tư xây dựng theo quy định và đủ điều kiện để triển khai thi công.
Tổng mức đầu tư Dự án đình Hoa Xá là 30 tỷ 472 triệu đồng, thời gian thi công 360 ngày. Dự án Minh Ngự Lâu có tổng mức đầu tư là 12 tỷ 836 triệu đồng, thời gian thi công 240 ngày.
Hà Thanh